“Këtë nuk kemi ndër mend ta hamë” — tha Teuta Prifti, duke shtyrë pjatën me rosën e pjekur dhe lënë tryezën në një heshtje të rëndë

Festë e bukur, tragjike dhe e padrejtë.
Histori

— Duhej të na kishe pyetur më parë çfarë do të hanim, — sqaroi Teuta Prifti, sikur po jepte një këshillë të vyer. — Unë do të kisha kërkuar një sallatë të thjeshtë ruse, pa këto shpikjet e kota.

Elsa Cani ndjeu një nyjë t’i ngjitej në fyt. E uli thikën pranë pjatës dhe, duke u justifikuar se do të sillte salcën, doli në kuzhinë. U mbështet pas frigoriferit dhe mori frymë thellë disa herë, me mundim. Mbrëmja që e kishte pritur me aq gëzim po i kthehej ngadalë në një ndëshkim.

Kur u kthye në dhomën e ngrënies, u ul sërish në vendin e saj dhe mori pirunin pothuajse pa e kuptuar. Çdo kafshatë i mbetej në grykë. Shihte Teutën që e shtynte pjatën larg vetes me një gjest të qëllimshëm, ndërsa Luana Vrioni gërmonte në sallatë për të nxjerrë vetëm copat e kastravecit, duke i lënë mënjanë të tjerat me neveri të dukshme.

— Të kujtohet, Arben, si gatuante Nora? — u gjallërua papritur Teuta, duke iu kthyer të birit.

Nora Begaj kishte qenë vajza e parë me të cilën Arbeni ishte lidhur para Elsës. Dhe vjehrra nuk linte rast pa e përmendur.

— Ajo vajzë dinte të bënte byrekë, dinte të piqte mishin siç duhej. Po supën? Çfarë supe bënte!

Pastaj, sikur të mos e kishte thënë mjaftueshëm, e përsëriti me të njëjtin ton lavdërues:

— Po, ajo dinte edhe byrekun, edhe mishin. Një amvisë e vërtetë ishte.

— Mami, mjaft, — tha Arbeni i lodhur, pa ngritur zërin.

Por Teuta nuk u ndal. Përkundrazi, u mbështet më mirë në karrige dhe e pa me qortim.

— Çfarë mjaft? Tani s’duhet thënë as e vërteta? Ja, gruaja jote nuk arrin të përgatisë siç duhet as një rosë të zakonshme. Shtatë vjet martesë dhe asnjë përmirësim.

Fjalët e saj, thuajse të njëjtat, ranë përsëri mbi tryezë si gurë.

— E përsëris, Arben: pas shtatë vitesh, njeriu pret të shohë pak përparim.

Luana qeshi nën hundë, ndërkohë që vazhdonte të shkruante diçka në telefon. Elsa u ngrit sërish nga tavolina.

— Po sjell ëmbëlsirën, — tha me një zë që mezi i doli.

Në kuzhinë u ndal pranë dritares. Jashtë binte borë. Kalimtarë të rrallë nxitonin secili për punën e vet. Në dritaret përballë digjej një dritë e butë, familjare; ndoshta edhe atje dikush po darkonte, ndoshta po festonte diçka të shtrenjtë për zemrën. Vetëm se atje, me siguri, askush nuk po e kthente festën në gjyq.

Pjesa tjetër e mbrëmjes u shtri e rëndë, e mbuluar nga një heshtje e pakëndshme. Elsa shërbeu çajin, hoqi pjatat, solli e mori gota. Të ftuarit rrinin me fytyra të ngrira, duke shkëmbyer herë pas here ndonjë fjali të shkurtër për motin ose për çmimin e karburantit.

Rreth orës nëntë, Teuta Prifti u ngrit.

— Epo, besoj se erdhi koha të ikim.

Në korridor, teksa vishte pallton, ajo i foli Xhemal Panos me zë aq të lartë sa ta dëgjonin të gjithë:

— Do të na duhet të ndalojmë diku rrugës për të ngrënë si njerëz. Se po dalim nga shtëpia të uritur.

Dhe, si për t’i vënë vulën, e tha edhe një herë, me të njëjtën pakënaqësi:

— Po, po, duhet të hamë diku tjetër, se këtu nuk u ngopëm.

— Kështu nuk ftohen njerëzit në shtëpi, — shtoi Luana, duke hedhur shallin rreth qafës. — Herën tjetër më mirë shkojmë në restorant. Të paktën atje gatuajnë kuzhinierë profesionistë.

Ajo qeshi lehtë dhe, pa e fshehur ironinë, përsëriti:

— Në restorant, të paktën, dihet kush rri në kuzhinë.

Xhemal Pano murmuriti diçka për kohët e vjetra, kur njerëzit “dinin të gatuanin”, dhe doli i pari nga dera.

Arbeni i përcolli deri te ashensori. Elsa dëgjoi zërin e tij të ulët, sikur po përpiqej t’i thoshte diçka së ëmës, por përgjigjja e Teutës u dëgjua qartë:

— Mos e mbro, Arben. Nuk e them me të keq. Thjesht, njeriu duhet të dijë si priten miqtë.

Kur dera e hyrjes u mbyll, Elsa mbeti në mes të korridorit. Brenda saj po ngrihej një dallgë, por nuk ishte më vetëm hidhërim. Ishte diçka më e fortë, më e prerë, më e kthjellët. Ajo hyri në dhomën e ndenjjes dhe vështroi tryezën: pjatat pothuajse të paprekura, qirinjtë e fikur, pecetat e rrudhura.

Arbeni u kthye i zbehtë.

— Elsa, falua. Ata…

— Jo, — e ndërpreu ajo menjëherë. — Mos thuaj asgjë. Thjesht mos.

Ajo nisi të mblidhte pjatat. Arbeni, pa folur, iu bashkua. Rosën, për të cilën Elsa ishte munduar gjysmën e ditës, e hodhën në kosh; askujt nuk i hahej më.

Mes Nesh