sapo nuk i hyn më në punë çdo ditë, nëna kthehet në njeri “me thirrje”. Kur duhen mbajtur nipërit. Kur duhen bërë qofte me tepsi. Kur duhen marrë para “sa të dalë rroga” — borxh që, për dhjetë vjet, ma kthyen vetëm dy herë.
Shtëpinë time të fshatit, atë që dikur e ngritëm bashkë me burrin e ndjerë, Vesa e quante thuajse pronë të sajën. E kujt tjetër, sipas saj?
“Ma, për festat e majit do vijmë, ndiz pak saunën.”
“Ma, Krenarin ta lëmë gjithë verën te ti.”
“Ma, lyeja pak gardhin Petritit, se ai s’ka kohë.”
Unë nuk bëja fjalë. Kam qenë gjithnjë e heshtur. Dyzet vjet si infermiere të mësojnë të mos luftosh me zë të lartë; atje duhet të buzëqeshësh dhe të ngulësh gjilpërën pa të dridhur dora.
Për trashëgiminë e Ilirit nuk i thashë gjë Vesës. As edhe një fjalë. As vetë nuk e kuptova pse; diçka më shpoi në kraharor. Të gjitha i rregullova përmes Arjanës, pa bujë, pa zhurmë. Dokumentet i futa në bufe, pas servisit të porcelanit që Vesa nuk e duronte dot.
Një muaj më vonë nisën telefonatat e çuditshme.
— Ma, ti e dije që xhaxhi Iliri kishte edhe një shtëpi në fshat?
M’u ngrinë gishtat rreth telefonit. Isha në kuzhinë, duke qëruar patate.
— Nga të doli kjo, Vesa?
— Petriti kishte folur në punë me një burrë që banon në Voskopojë. Ai i kishte thënë se parcela e xhaxhi Ilirit ende s’qenka regjistruar. Ma, po kjo është trashëgimi! Kjo është… është e jona! Duhet ta rregullojmë menjëherë, para se ta rrëmbejë ndonjë tjetër!
Fjala që më mbeti në vesh ishte “e jona”. Jo “e jotja, mamaja ime”. E jona.
— Vesa, do ta shoh vetë këtë punë.
— Ma, ti nuk merr vesh nga këto letra! I bëj unë të gjitha. Ti vetëm më firmos një prokurë, që të merrem me çështjen e trashëgimisë. Kam një shoqe juriste, ajo thotë se kështu është më e lehtë.
Pikërisht aty, në kokën time, diçka kërciti lehtë. Si kyç që mbyllet brenda një kasaforte.
Jam nënë, fundja. E njoh vajzën time. “Prokurë për të vepruar në emrin tim” do të thoshte: t’i përfundonte të gjitha dhe pastaj t’i kthente në emrin e saj. Nuk jam juriste, por për dyzet vjet nëpër spitale kam dëgjuar aq shumë histori, sa skemat e njerëzve s’kanë më si të më habisin.
— Mirë, bijë. Eja të shtunën. Do ta firmos.
Mbylla telefonin. U ula në karrige. Vështrova patatet e qëruara mbi tavolinë. Dhe, për herë të parë pas shumë vitesh, qesha me zë — vetëm, përballë vetes, në kuzhinën bosh.
Të shtunën Vesa nuk erdhi vetëm. Solli me vete Petritin dhe “shoqen juriste” — një vajzë rreth njëzet e pesë vjeçe, e mprehtë si gjilpërë, me një kostum që i rrinte sikur ia kishin dhënë hua.
— Ma, kjo është Ina. Do na ndihmojë me dokumentet.
Ina i hapi letrat mbi tryezën time si letra bixhozi, në formë freskoreje.
— Zonja Majlinda, pra, këtu kemi prokurën e përgjithshme, këtu pëlqimin për procedurat, ndërsa këtu dorëheqjen nga e drejta e parablerjes…
— Dorëheqje nga çfarë? — pyeta ngadalë, duke parë duart e mia të lodhura nga puna.
— Epo… është thjesht një letër teknike, — u hodh Vesa, duke më buzëqeshur me atë buzëqeshjen e saj të lëmuar, si për të më qetësuar.