Gatimi më zuri dy ditë të plota. Më gjashtë mars u ktheva nga kolegji rreth orës katër, hodha çantën me fletore në një cep dhe u ngula menjëherë te soba. Brumë për byrekët, lëng mishi për paçen, gjuhë viçi në tenxhere. Iliri erdhi në gjashtë, hëngri darkë dhe u shtri në divan.
— Donika, a do të të ndihmoj me ndonjë gjë?
— Marino mishin. Ta kam treguar.
— Prapë nuk do ta bëj si duhet. Pastaj do të detyrohesh ta rregullosh ti.
E tha me një qetësi të tillë, sikur të ishte gjëja më normale në botë të mos ndihmoje, vetëm se nuk doje të mësoje. Nuk iu përgjigja. Mora mishin dhe e marinova vetë.
Më shtatë mars vazhduan sallatat, gjellët e ngrohta dhe torta. Gjashtë petë për “Napoleonin”. Çdo petë duhej hapur, pjekur, lënë të ftohej. Kremi bëhej veçmas, me kujdes, që të mos pritej. Mbarova së lyeri petët në një të natës. Duart më dridheshin nga lodhja, ndërsa në mëngjes më prisnin edhe gjashtë orë të tjera pune për ato që kishin mbetur.
Më tetë mars, në orën dy, tavolina ishte gati. Mbulesa e shtruar, pjatat në vend, gotat të rreshtuara. Iliri kishte blerë lule. Tulipanë. Jo për mua — për të ëmën.
E para mbërriti Lindita Frashëri. Hyri brenda, e vështroi tavolinën nga njëri skaj në tjetrin. Pastaj kaloi gishtin mbi buzën e një pjate.
— Bukur, — tha. — Ilir, të lumtë.
Ilir. Të lumtë.
Unë rrija pranë, me përparëse, me njollë mielli në mëngë dhe me rrathë të errët poshtë syve nga nata pa gjumë. Lindita Frashëri më zgjati një qese me mandarina.
— Për ty dhe Ilirin. Gëzuar festën.
Një qese mandarina. Për 8 Mars. Mua qesja, atij lavdërimi.
Në tavolinë, xhaxhai Petrit ngriti gotën:
— Për të zotin e shtëpisë! Ilir, ti di si priten mysafirët!
— Përpiqemi, — buzëqeshi Iliri.
Përsëri ajo “përpiqemi”. E shtrëngova pirunin aq fort, sa më u zbardhën nyjat e gishtave. Pastaj nuk munda më ta mbaja brenda.
— Ilir, tregoju pak të ftuarve çfarë ke gatuar, — thashë. — Nga dhjetë pjatat. Thuaj të paktën njërën.
Ra heshtje. Xhaxhai Petrit e uli gotën. Lindita Frashëri hodhi sytë nga i biri.
— Po unë i organizova të gjitha, — tha Iliri, duke rrotulluar pirunin mes gishtave. — Tortën e bleva unë.
— Tortën, — përsërita. — Nga dhjetë gjëra në tavolinë, ti bleve tortën.
Iliri mbushi gotën me ujë. Arlindi, vëllai i tij, u kollit dhe u hodh shpejt në një bisedë për motin. Tema u mbyll aty, siç mbyllen gjërat që askujt nuk i leverdis t’i dëgjojë. Por unë e pashë si Lindita Frashëri shtrëngoi buzët.
Pasi ikën mysafirët, lava enët për një orë e gjysmë. Iliri ishte shtrirë prapë në divan.
— Donika, festa doli shumë mirë. Mami ishte e lumtur.
E vara përparësen në grep. Pashë duart e mia: të skuqura nga uji i nxehtë, me thonj të prerë shkurt. Pedagoge kolegji, dyzet e katër fletore me punime kursi mbi tavolinë, dhe 8 Marsin tim e kisha kaluar pranë sobës.
— Ilir.
— Hë?
— Herën tjetër të shkojmë në restorant.
— Do ta shohim, — tha ai dhe ndërroi kanalin.
“Do ta shohim”, në gjuhën e Ilirit, do të thoshte “jo”.
Në prill, Iliri hyri në kuzhinë ndërsa unë po kontrolloja testet. U mbështet pas karriges dhe nisi të trokiste me gishta mbi tavolinë. E njihja atë zakon. Pas tij vinte gjithmonë ndonjë njoftim.
— Donika, në qershor mami ka jubileun. Shtatëdhjetë e pesë.
Ngrita kokën.
— Datë e rëndësishme. Duhet bërë siç i ka hije, — fliste me atë pamjen sikur gjithçka e kishte vendosur tashmë. — Rreth njëzet veta. Te ne. Si zakonisht.
— Ilir, njëzet veta nuk janë “si zakonisht”. Le të porosisim restorant. Te “Mështekna” kanë menu të mirë.
— A e imagjinon sa kushton për njëzet veta?
— Po ushqimet për njëzet veta sa kushtojnë?
— Ajo është tjetër gjë. Ushqimet dalin më lirë.
— Dalin më lirë sepse unë punoj falas.
Ai vrenjti ballin. Nuk kuptoi. Ose bëri sikur nuk kuptoi.
— Donika, është mami. Një herë në jetë bëhet. Shtatëdhjetë e pesë vjeç.
Desha t’i thosha se, në tetë vjet martesë, çdo festë në këtë shtëpi kishte qenë “një herë në jetë”. Por heshta. Sepse Iliri ndërkohë ishte ngritur dhe kishte shkuar të telefononte të afërmit.
Tri ditë më vonë, në frigorifer u shfaq një listë e re. Dymbëdhjetë pjata. E lexova nga lart poshtë.