Në anën tjetër të linjës u ul një heshtje e rëndë. Zhurma e rrugës, që pak më parë dëgjohej qartë, sikur u largua papritur.
— Ç’do të thuash, po mbledhin sendet? — zëri i Ilirit u bë i pasigurt. — U zunë prapë me ty? Hana, aman, përsëri e njëjta histori? Nëna është grua në moshë, ka tension. Bëhu pak më e mençur, lësho pe. Çfarë nuk ndatë atje, një rresht kopër në bahçe?
— Ilir, më dëgjo mirë, — ia preu Hana, dhe në zërin e saj nuk mbeti më asnjë dridhje, vetëm ftohtësi e fortë. — Hyra në shtëpi dhe pashë këtë pamje: nëna jote me motrën tënde po hanin mish të skuqur e byrekë, ndërsa djali im rrinte në një cep, mbi atë divanin e fundosur, duke u mbytur me patate të ftohta, pa asgjë tjetër. Në një pjatë plastike. Sepse, sipas tyre, ishte i dënuar që kishte vrapuar në oborr pas topit. Nuk i jepnin ushqim normal. Ndërkohë Klajdi Prifti rrinte në tryezë dhe hante byrek.
Iliri nuk foli. Në telefon dëgjohej vetëm frymëmarrja e tij e copëzuar.
— U lashë dy orë kohë të bëjnë gati valixhet, — vazhdoi Hana, pa i dhënë mundësi ta ndërpriste. — Nëse pas një ore nuk largohen vetë, telefonoj policinë. Dhe edhe diçka tjetër: nëna jote dhe motra jote nuk do ta shkelin më këmbën në shtëpinë time të pushimit. Kurrë. As këtë vit, as vitin tjetër, as më vonë.
Ajo priste që Iliri të niste t’i mbronte. Të fliste për “masa edukimi”, të thoshte se ajo po e zmadhonte, se ishte thjesht një keqkuptim, se edhe patatja ishte ushqim. Në mendje ishte përgatitur për shpërthim, për britma, madje edhe për faktin se kjo bisedë mund të shënonte fundin e vërtetë të martesës së tyre të shkurtër.
Por Iliri vetëm lëshoi një frymë të rëndë drejt mikrofonit.
— Të kuptova.
— Vetëm kaq? — i doli Hanës pa dashur.
— Çfarë duhet të them tani? — në zërin e tij ndihej një lodhje e mbytur. — Nëse kanë arritur deri aty… të hakmerren te një fëmijë i huaj duke ia kursyer ushqimin, kjo është fundi, Hana. Nuk kam për t’i mbrojtur. Le të kthehen në shtëpi. Në mbrëmje takohemi dhe flasim si njerëz.
Hana e mbylli telefonatën. Nuk ndjeu gëzim që kishte fituar, as lehtësim pse burri nuk doli kundër saj. Brenda saj mbeti vetëm një boshllëk i egër, që i thithte fuqitë, dhe një lodhje e rëndë që i kishte hyrë në muskuj.
Pas një ore e njëzet minutash, Hana zbriti poshtë. Në korridor ishin rreshtuar tri çanta të mëdha udhëtimi dhe dy qese të mbushura me rroba. Gresa Begaj sillej para pasqyrës, duke rregulluar flokët me nervozizëm dhe duke lyer buzët. Flutura Frashëri ishte ulur në një stol të vogël pranë derës, me dorën vendosur në gjoks në mënyrë teatrale, duke marrë frymë shpesh e me zhurmë, sikur po i binte të fikët nga çasti në çast. Klajdi Prifti qahej, tërhiqte të ëmën nga mënga dhe përsëriste se nuk donte ta mbante çantën e shpinës, madje nuk donte fare të ecte në vapë deri te stacioni i trenit.
Hana hyri në kuzhinë, mbushi një shishe plastike me ujë të freskët nga filtri dhe e solli në korridor. E vendosi mbi komodinën pranë vjehrrës.
— Do t’ju duhet gjatë rrugës, — tha shkurt.
Flutura Frashëri ktheu kokën nga muri, shtrëngoi buzët me përçmim dhe nuk e preku shishen.
— Do të të vijë keq për këtë ditë, Hana, — fërshëlleu Gresa Begaj mes dhëmbëve, duke kapur çantën më të rëndë nga rripat. — Kujton se Iliri do ta durojë këtë sjellje kafshërore ndaj nënës së vet? Ai do të të flakë jashtë njësoj siç po na flak ti ne! Burrat vijnë e ikin, familja mbetet!
— Iliri e di çfarë ka ndodhur, — ia ndërpreu Hana fjalimin. — Fola me të pak më parë. Tha të ktheheni në shtëpi. Dhe nuk ju mbrojti.
Fjalët e Hanës ranë mbi Gresën si një kovë me ujë të akullt. Ajo ngriu me gojën hapur; çanta i rrëshqiti nga duart dhe u përplas rëndë në dysheme. Flutura Frashëri, çuditërisht, pushoi menjëherë së gulçuari, u drejtua në vend dhe ia nguli nuses një vështrim krejt të kthjellët, të shëndetshëm dhe plot urrejtje.
— Ai nuk mund ta ketë thënë këtë! — bërtiti Gresa. — Ti gënjen!
— Mund ta merrni në telefon tani dhe ta pyesni, — u përgjigj Hana pa ngritur zërin. — Por bëjeni rrugës për në stacion. Koha juaj mbaroi. Dilni.
Ato u larguan pa folur. Hana qëndroi në verandë, me supin mbështetur te shtylla prej druri, dhe i ndoqi me sy. Gresa tërhiqte çantat nëpër shtegun me zhavorr; Flutura Frashëri ecte pas saj me hapa të vegjël, duke mbajtur për dore Klajdi Priftin, i cili vazhdonte të ankohej dhe të tërhiqej zvarrë. Porta e oborrit u mbyll pas tyre me një kërcitje të ashpër. Hana priti edhe disa minuta, derisa siluetat e tyre u zhdukën pas kthesës së rrugicës së pluhurosur të shtëpive të pushimit, pastaj u kthye brenda.
E kyçi derën kryesore dy herë. Pastaj shkoi drejt kuzhinës. Në tavolinë kishin mbetur ende sallata e ngrënë përgjysmë, copa byreku të kafshuara, sallami që kishte zënë cipë nga ajri. Hana mori një qese të madhe mbeturinash dhe, me lëvizje të rregullta, pa asnjë shprehje në fytyrë, hodhi brenda çdo mbetje nga pjatat e tyre. Lau tiganin dhe enët. Fshiu tryezën me leckë të lagur derisa sipërfaqja nisi të shkëlqente, sikur bashkë me njollat po zhdukte edhe gjurmën e pranisë së tyre në atë shtëpi.
Më pas përgatiti drekën për Bledar Marashin. Zjeu makarona, skuqi dy salçiçe, preu kastravecë e domate të freskëta nga qeset që kishte sjellë atë ditë. U ulën të dy në tryezën e pastër. Bledari hante me uri të madhe, duke e shoqëruar ushqimin me lëng qershie, dhe herë pas here e shihte nënën vjedhurazi. Në sytë e tij nuk ishte më ajo shprehja e shtypur, e trembur, si e një fëmije që pret goditjen e radhës. Trupi i tij u çlirua dalëngadalë; më në fund po ndihej i sigurt.
Po atë mbrëmje, Hana Basha ishte në timonin e makinës së saj. Në sediljen e pasme, Bledar Marashi flinte thellë, i lidhur me rripin e sigurimit, me një triko të palosur nën faqe. Ata ecnin nëpër rrugën kryesore, duke e lënë qytetin gjithnjë e më larg pas shpine. Përtej xhamave kalonin si hije trungjet e errëta të pemëve, ndërsa dritat e rralla të makinave përballë shfaqeshin e zhdukeshin në errësirë.
Hana i kishte telefonuar prindërve të burrit të saj të parë që nga shtëpia e pushimit, ndërkohë që Bledari po mbaronte makaronat. Ornela Kastrati dhe Bujar Rexha jetonin në një fshat të madh, rreth njëqind e pesëdhjetë kilometra larg qytetit. Me ish-bashkëshortin, Hana ishte ndarë pesë vjet më parë; ai kishte ikur të punonte larg, në veri, pastaj kishte krijuar një familje tjetër dhe në jetën e të birit shfaqej, me shumë zor, një herë në vit, zakonisht për ditëlindje. Por gjyshja dhe gjyshi i Bledarit e donin nipin deri në marrëzi. Ata nuk ishin futur kurrë në jetën personale të Hanës me këshilla të pakërkuara, nuk e kishin gjykuar për martesën e re; thjesht kishin qenë gjithmonë gati ta ndihmonin sa herë që kishte nevojë.
Kur Hana pyeti nëse mund ta sillte Bledarin te ta për një muaj, Ornela Kastrati u trazua aq fort nga gëzimi në telefon, sa Hana u detyrua ta largonte aparatin nga veshi.
— Hana, ç’pyetje është kjo moj bijë! Sigurisht që ta sjellësh, edhe për gjithë verën po deshe! Nesër do t’ia ngrohim banjën, gjyshi i ka blerë një kallam të ri peshkimi dhe mezi pret ta çojë në lumë; gjithë ditën rregullon grepat e fijet. Luleshtrydhet na kanë dalë, tonat, të ëmbla. Qumështin e marrim çdo mëngjes nga fqinja. Le të vrapojë fëmija në ajër të lirë, le të marrë fuqi! Nuk i duhen shtëpitë e pushimit!
Hana e dëgjoi atë zë të ngrohtë, të sinqertë, pa asnjë hije prapamendimi, dhe për herë të parë gjatë asaj dite të çmendur ndjeu sytë t’i digjnin tradhtisht. Puliti qepallat për të larguar lotët që po i ngjiteshin, mori frymë thellë dhe e shtrëngoi më fort timonin.
Në fshat mbërritën kur dielli kishte kohë që ishte zhdukur. Te shtëpia e madhe prej druri, me korniza të gdhendura rreth dritareve, drita e verandës ishte ndezur; po i prisnin. Bujar Rexha, burrë i fuqishëm, thinjur, me këmishë me kuadrate, doli përtej portës dhe menjëherë e mori Bledarin e përgjumur në krahë, duke e nxjerrë me kujdes nga sedilja e pasme.
— Pa shiko sa i rëndë është bërë trimi ynë! — gjëmoi ai me zërin e tij të trashë, ndërsa e çonte nipin drejt shtëpisë. — Hajde, vëlla, të të tregoj çfarë krimbash të majmë kemi gërmuar për peshkimin e nesërm; rrinë në kavanoz dhe po të presin ty.