“një patate e zier, e prerë përgjysmë” Hana qëndroi e palëvizur në prag duke parë djalin e saj të ulur vetëm ndërsa familja shijonte vaktin

E trishtë dhe e padrejtë, heshtja shtron pyetje.
Histori

Ornela Kastrati doli në prag, duke fshirë duart në përparëse, dhe e shtrëngoi fort Hanën në kraharor. Prej saj vinte aromë brumi të sapopjekur, barishtesh të thata dhe asaj ngrohtësie që vetëm një shtëpi e vërtetë di ta ketë.

— Je lodhur, moj bijë? — e pyeti me zë të ulët, duke ia kërkuar fytyrën me sytë e saj të çelët. — Eja në verandë. Kam vënë çaj me nenexhik e trumzë. Më trego çfarë ka ndodhur. Nga zëri në telefon e kuptova menjëherë: nuk jeni nisur kot në këtë orë të natës.

U ulën në verandën e gjerë verore, ku drita e verdhë e llambës nën abazhur binte butë mbi tavolinë. Hana e mbante filxhanin me të dyja duart, sikur nxehtësia e çajit të mund t’i qetësonte jo vetëm gishtat, por edhe gjithë atë lodhje të mbledhur brenda saj. Dhe nisi të fliste. Pa britma, pa lot, pa e tepruar me fjalë të rënda. Thjesht tregoi, një nga një, gjithçka që kishte ndodhur gjatë asaj dite: pushimin e papritur nga puna, qeset me ushqime, patatet e ftohta e të harruara në një qoshe, bisedën me vjehrrën, ultimatumin, udhëtimin me tren.

Ornela e dëgjoi deri në fund pa e ndërprerë as edhe një herë. Vetëm tundte kokën herë pas here dhe i shtonte Hanës ujë të valuar në filxhan.

— Mirë bëre që i nxore jashtë, — tha më në fund, prerë dhe qartë, pasi Hana heshti. — Fëmija nuk i lihet askujt ta shkelë me këmbë. Një burrë, gjatë jetës, mund të ketë shumë gra rreth vetes, por një fëmijë ka vetëm një nënë. Në atë moshë nuk ka ku ta kërkojë mbrojtjen, përveçse te ti. Sa për burrin tënd… do ta shohësh vetë si do të sillet tani e tutje. Nëse është burrë me mend, do ta kuptojë se ti je nënë dhe po mbron djalin tënd. Po nëse jo, nëse fillon të fshihet pas fundit të së ëmës e të të nxjerrë ty fajtore, atëherë kjo nuk është rruga jote, Hana. Unë dhe Bujari e mbajmë Bledarin gjithë verën, po deshe edhe një vit të tërë. Mos e vrit mendjen. Le të rrijë këtu; për ne është gëzim ta ndjekim nëpër oborr.

Hana u largua prej tyre shumë vonë, kur nata kishte rënë krejt. Nuk qëndroi, edhe pse aty ndihej më e sigurt se kudo tjetër. Të nesërmen në mëngjes duhej të shkonte në punë, ndaj u nis drejt apartamentit bosh në qytet. Gjatë rrugës, Ilir Prifti i kishte dërguar një mesazh të shkurtër: do ta priste në shtëpi, sepse duhej të flisnin.

Ajo parkoi pranë hyrjes së pallatit, fiku motorin dhe qëndroi disa minuta në heshtjen e plotë të makinës. Dëgjoi veten. Brenda saj nuk kishte frikë nga biseda që e priste. Nuk kishte panik nga mendimi se martesa mund të çahej, madje edhe të shembej krejt. Kishte vetëm një qartësi të ftohtë, të palëkundur: kufijtë e saj ishin shkelur një herë, por nuk do të lejonte më askënd t’i kalonte.

U ngjit në katin e saj dhe hapi derën me çelës. Në korridor ishte ndezur drita. Iliri doli nga kuzhina sapo dëgjoi zhurmën e derës. Dukej i rraskapitur. Kravatën e kishte hequr, ndërsa kopsat e sipërme të këmishës i rrinin të hapura.

— E çove Bledarin? — pyeti ai, duke u ndalur dy hapa larg saj.

— E lashë te Ornela Kastrati dhe Bujar Rexha. Atje do të jetë më mirë. Atje e duan.

Iliri pohoi lehtë me kokë. Pastaj hyri në dhomën e ndenjjes, u ul në divan dhe fërkoi fytyrën me të dyja pëllëmbët, sikur të donte të shlyente prej saj gjithë peshën e ditës.

— Më mori nëna para dy orësh, — tha ai me zë të ulët. — Qante me dënesë. Gresa bërtiste nga telefoni se i kishe poshtëruar, se i kishe flakur jashtë si qen në vapë, se nënës për pak i kishte rënë infarkt rrugës për në stacion.

— Po ti çfarë mendon? — Hana nuk hoqi pallton. Qëndroi te pragu i dhomës së ndenjjes, me krahët e kryqëzuar mbi gjoks. Nuk i duheshin justifikime. I duhej një përgjigje e pastër.

Iliri ngriti sytë drejt saj. Shikimin e kishte të fikur, të lodhur.

— Mendoj se nëna ime u soll poshtërsisht, — tha ai rëndë. — Edhe Gresa po ashtu. Nuk e dija vërtet që e shihnin kështu Bledarin. Kur isha unë i pranishëm, ajo sillej normalisht me të: i sillte karamele, ia përkëdhelte kokën. Mendova se do të përshtateshin.

— Para teje, po, — ia ktheu Hana qetë. — Sepse para teje luanin rolin e familjes së mirë.

— I thashë nënës në telefon se ishte gabim. Shumë gabim. Dhe i thashë se në shtëpinë e fshatit nuk do të vijë më, përderisa nuk di të sillet si njeri. Të paktën jo derisa të të kërkojë falje ty. Dhe Bledarit gjithashtu.

Hana nxori frymën ngadalë. Nuk e kishte pritur prej tij një vendosmëri të tillë. Zakonisht, në konflikte, Iliri zgjidhte heshtjen, përpiqej të zbuste çdo cep të mprehtë dhe përsëriste se “duhej të shkonin mirë të gjithë”. Fakti që këtë herë nuk po e mbronte të ëmën, jo në një situatë të tillë, i jepte martesës së tyre një mundësi shumë të vogël, por ende reale.

— Nuk më duhen faljet, Ilir. Dhe Bledarit aq më pak, — tha ajo. — Fëmijët e ndiejnë shtirjen dhe ligësinë njëqind herë më mirë se ne të rriturit. Dua vetëm të kuptosh diçka shumë të thjeshtë. Djali im është pjesë e imja. Nëse dikush përpiqet ta thyejë, ta ndëshkojë me uri në një cep apo t’i tregojë se në shtëpinë time është njeri i dorës së dytë, ai person, për mua, pushon së ekzistuari në atë çast. Edhe nëse është njeriu yt më i afërt. Nuk do të ketë shans të dytë për ta.

— E kuptova, Hana, — tha ai. — Vërtet e kuptova. Dhe jam në anën tënde.

U ngrit nga divani, iu afrua dhe e përqafoi me kujdes nga supet. Hana nuk u largua, por as nuk u mbështet te ai. Qëndroi drejt, e palëvizshme. Besimi është gjë e brishtë. Nuk kthehet me një bisedë të vetme, sado e drejtë të jetë ajo. Do të duhej shumë kohë që ajo çarje të mbyllej. Dhe ende nuk dihej nëse do të mbyllej ndonjëherë.

Atë natë, Hana rrinte shtrirë në shtrat dhe dëgjonte frymëmarrjen e rregullt të burrit që tashmë kishte fjetur. Mendja i kthehej te aroma e shtëpisë në fshat, te duart e ngrohta e të ashpra nga puna të Ornela Kastratit, te fytyra e qetë dhe e çliruar e Bledarit, që flinte në një krevat të huaj, por më në fund i sigurt.

Nesër do të ishte një ditë tjetër. Në mëngjes do të shkonte në punë. Në mbrëmje do të ndalej në dyqan dhe do t’i blinte Bledarit atë lojën e re të tavolinës me piratë, për të cilën ai i lutej prej kohësh. Ndërsa të premten, sapo të dilte nga puna, do të hipte sërish në makinë dhe do të nisej për në fshat. Do të uleshin në verandë, do të pinin çaj me trumzë, do të qeshnin dhe do të luanin piratë bashkë me Bujar Rexhën.

Mes Nesh