— Zonja Prendi, — tha Lavdrim Gjoka me atë tonin e tij të thatë, korrekt, pa asnjë zbukurim të panevojshëm, — po ju njoftoj se po e ndërpresim punën për atë pronë. Thjesht që të jeni e qetë.
— Faleminderit, — iu përgjigj Elvana. — Edhe kështu isha e qetë.
Në anën tjetër u dëgjua një hungërimë e shkurtër, thuajse me njëfarë respekti të fshehur. Pastaj lidhja u ndërpre.
Elvana e uli telefonin dhe hodhi sytë nga dritarja. Qyteti vazhdonte ritmin e vet: makina që kalonin, njerëz në trotuar, zëra të përzier që ngjiteshin nga rruga. Ajo mori dosjen me dokumentet që kishte sjellë nga noteri dhe nuk e futi më në sirtarin e tavolinës. Këtë herë e vendosi në një kasafortë të vogël, të cilën ajo dhe Gentian Tahiri e kishin blerë tre vjet më parë, por nuk e kishin përdorur kurrë. Shtypi kodin. Brava bëri një kërcitje të thatë.
Kaq ishte. Pa zhurmë. Pa ceremoni.
Nexhmije Sala nuk telefonoi për katër ditë rresht.
Ditën e pestë mori në telefon Gentianin. Elvana e pa teksa ai doli në korridor me celularin në dorë. Fliste ulët, me fjali të shkurtra. Kur u kthye, fytyra i kishte ndryshuar; dukej sikur brenda vetes kishte mbyllur një vendim.
— Mamaja do të vijë, — tha ai. — Do të flasë.
Elvana mbylli librin dhe e la mënjanë.
— Me mua?
— Me të dy ne.
Ajo qëndroi një çast në heshtje. Nuk po mendonte nëse duhej të pranonte apo jo; përgjigjen e dinte tashmë. Po mendonte për mënyrën. Për kufijtë. Për kushtet mbi të cilat duhej të ndodhte ajo bisedë.
— Mirë, — tha më në fund. — Por ta them që tani: jam gati të flas. Nuk jam gati të hesht përsëri dhe të bëj sikur gjithçka është në rregull, kur nuk është. Nëse vjen, flasim hapur. Të tre.
Gentiani e shikoi drejt. Në vështrimin e tij nuk kishte më atë shmangien e zakonshme, atë ikjen e syve diku nga frigoriferi, nga muri, nga çdo gjë tjetër përveç saj.
— E kuptova, — tha ai.
Nexhmije Sala erdhi të shtunën.
Nuk kishte bigudina në flokë dhe ishte veshur normalisht. Edhe kjo, në mënyrën e vet, ishte një shenjë. Kur donte, ajo dinte të sillej ndryshe. U ul në kolltuk, hodhi një sy rreth e qark, sikur kontrollonte nëse çdo gjë ishte ende aty ku duhej. Pastaj vështrimi i saj u ndal te Elvana.
— U nxitova, — tha. Fjalët i dilnin me vështirësi; dukej nga mënyra si gishtat i ishin shtrënguar rreth çantës. — Dokumentet do t’i kthej. I kam në shtëpi.
— Faleminderit, — tha Elvana qetë. — Do të vij t’i marr.
— I sjell vetë.
— Jo. Do t’i marr sot.
Ra sërish heshtje. Nexhmija ktheu kokën nga i biri. Gentiani nuk ia uli sytë. Ndoshta për herë të parë pas shumë vitesh.
— Mirë, — tha më në fund vjehrra.
Shkuan bashkë, të tre. Në makinë askush nuk foli. Elvana shikonte jashtë xhamit qytetin që rrëshqiste pas tyre: rrugë të njohura, kryqëzime të njohura, ndërtesa që i kishte parë me qindra herë. Dhe mendonte se disa ndryshime nuk ndodhin me britma. Nuk vijnë gjithmonë me përplasje dyersh, as me fjalë të mëdha. Ndonjëherë, thjesht, në një çast të caktuar, një njeri pushon së tërhequri veten mbrapsht. Pushon së lëshuari vend. Dhe atëherë pjesa tjetër nis të zhvendoset vetë. Ngadalë, me kërcitje, me rezistencë, por zhvendoset.
Dokumentet origjinale ndodheshin te shtëpia e Nexhmije Salës, në sirtarin e komodinës. Ishin në po atë dosje. Elvana e mori pa thënë asnjë fjalë. I kontrolloi fletët një nga një. Asgjë nuk mungonte.
Kur dolën përsëri në rrugë, Gentiani ia kapi dorën. E bëri pak me ngathtësi, si dikush që e ka harruar një gjest të vjetër. Por ia kapi.
Nexhmije Sala ecte një hap pas tyre.
Për herë të parë.
Dy javë më vonë, Nexhmija u kthye në shtëpinë e saj.
Riparimi në Rrugën e Lumit kishte mbaruar prej kohësh. Kjo doli rastësisht, kur Gentiani i telefonoi vetë fqinjës së së ëmës dhe ajo, e habitur, i tha se punëtorët kishin ikur që në ditët e para të muajit. Gentiani e uli telefonin dhe ndenji gjatë pa folur. Pastaj i foli nënës së tij qetë, pa ngritur zërin: se kështu nuk mund të vazhdonte më. Se ai dhe Elvana kishin jetën e tyre. Se ai e donte, por nuk mund të jetonte më në atë mënyrë.
Nexhmije Sala e dëgjoi pa e ndërprerë. Më pas mblodhi dy çantat e saj — po ato me të cilat kishte ardhur — dhe porositi një taksi.
Kur po largohej, e pa Elvanën gjatë. Nuk ishte një shikim i keq. Kishte diçka tjetër në të. Diçka pothuajse vlerësuese, si të ishte duke e parë për herë të parë me të vërtetë.
Nuk tha asgjë. Doli.
Atë mbrëmje, Elvana hapi kasafortën, nxori dosjen me dokumentet, i kaloi edhe një herë të gjitha fletët nëpër duar dhe pastaj i vendosi përsëri brenda. Brava kërciti lehtë, por me siguri.
Gentiani qëndronte pranë saj.
— E kishe menduar prej kohësh gjithë këtë? — pyeti ai. — Noterin, kopjet, atë sekserin…
— Jo, — u përgjigj ajo sinqerisht. — Thjesht, në një moment, kuptova se duhej të ndaloja së prituri që gjërat të rregulloheshin vetë.
Ai pohoi me kokë. Heshti pak.
— Kam qenë frikacak për shumë kohë, — tha më në fund, thjesht, pa dramatizim.
— Po, — pranoi Elvana. — Por kjo mund të ndryshojë.
Ajo nuk tha se tani gjithçka ishte mirë. Nuk tha as se gjithçka ishte harruar. Do të kishte qenë gënjeshtër, dhe të dy ishin lodhur nga gënjeshtrat e rehatshme. Përpara i prisnin ende shumë biseda: të vërteta, të vështira, ndoshta të dhimbshme. Por për herë të parë pas një kohe të gjatë, ata ishin bashkë. Jo vetëm në të njëjtën shtëpi. Bashkë me të vërtetë.
Jashtë dritares qyteti gumëzhinte. Një mbrëmje e zakonshme prilli, pa asgjë të jashtëzakonshme. Thjesht jeta, me ngatërresat e saj, me lodhjen, me fillimet e reja që pothuajse kurrë nuk duken solemne. Shpesh ato duken pikërisht kështu: dy njerëz në kuzhinë, çaj mbi tavolinë, heshtje dhe ndjesia se ajri, më në fund, është bërë pak më i lehtë.
Elvana hapi dritaren. Diku poshtë dikush qeshi, një makinë kaloi me muzikë të lartë, një qen lehu.
Jeta vazhdonte. Tashmë ndryshe.