Të dhënat, pa asnjë mburojë, ishin si një kartolinë e hedhur në tavolinë, jo si letër e mbyllur në zarf. Pastaj kalova te e treta: programi nuk verifikonte fare se kush kishte përballë, përpara se t’i shfaqte informacionet. Secilën ia shpjegova qartë. Me shembuj. Pa u nxituar. Pa mllef. Pa kënaqësi fitoreje. Ashtu siç tregohet një radiografi: ja këtu, ja edhe këtu, ja edhe aty.
Ramiz Ismaili i hoqi syzet dhe i vendosi mbi tryezë. Me kujdes. Pastaj foli ulët:
— Arlind, po e sheh këtë?
Arlind Hasani nuk u përgjigj. Duart i kishte të kapura fort mbi gjunjë. Nyjat e gishtave i ishin zbardhur. Qafa i ishte skuqur me njolla të çrregullta, që ngjiteshin nga jaka e bluzës deri te veshët.
— Drita Nushi ka të drejtë, — tha Ramiz Ismaili. — Këto nuk janë kapje pas gjërash të kota. Janë gabime sigurie. Po të kishte dalë ky kod në faqen reale, do të kishim telashe serioze. Shumë serioze. Edhe ligjore.
Ra heshtje. Arlindi ngulte sytë në dysheme.
Dhe pikërisht atëherë thashë diçka që më pas e rrotullova në mendje me dhjetëra herë. Ende nuk jam e sigurt nëse duhej ta thosha apo jo.
— Arlind, — zëri im doli i qetë, jo i lartë. E shihja drejt në majë të kokës, sepse ai nuk po i ngrinte sytë. — Dje ti më bëre prezantimin me departamentin. Publikisht. Në mes të korridorit, më shpjegove se këtu duheshin programues, jo pastruese. Pastaj u tregove djemve se unë paskam ardhur me mik.
Ai ngriti kokën menjëherë. Në sy kishte zemërim dhe frikë njëkohësisht.
— Nëse do, mund të të organizoj edhe unë një rishikim publik. E di ç’do të thotë? Kodi yt vendoset në projektor, përpara gjithë ekipit. Nëntë veta shohin çdo rresht. Dhe aty duken fjalëkalimet bosh, të dhënat e pambrojtura dhe pjesët që ti vetë nuk i ke kontrolluar. Si të duket një prezantim i tillë me kolektivin?
Askush nuk foli. Kaloi një sekondë. Pastaj e dyta. E treta.
Arlindi i liroi gishtat. I shtrëngoi prapë. Nuk tha asnjë fjalë.
Ramiz Ismaili kolliti lehtë.
— Mendoj se nuk ka nevojë për këtë. Arlind, rregulloje kodin. Sot. Drita Nushi, faleminderit. Vazhdoni punën.
Dolëm nga zyra. Arlindi doli i pari. Shpejt, pa kthyer kokën. Atletet i kërcisnin në korridor. Unë dola pas tij. Më ngadalë. E mbylla derën dhe u mbështeta për mur.
Duart më dridheshin. Jo nga frika. Nga ajo që sapo kisha thënë. Me zë. Përpara shefit. I kisha propozuar një djali një zbërthim publik të punës së tij para gjithë departamentit, pikërisht si pasqyrë e asaj që ai më kishte bërë mua një ditë më parë në korridor. Sy për sy. A ishte e drejtë? Ndoshta. A ishte e saktë? Nuk jam e bindur.
Ai ishte djalë i ri. Njëzet e pesë vjeç. Dy vite përvojë. I pamatur, arrogant, i sigurt më shumë seç duhej. Por prapë djalë i ri. Mund të kisha treguar thjesht gabimet dhe të largohesha. Pa atë fjali për rishikimin publik. Pa ia kthyer me të njëjtën monedhë. Profesionalisht. Ftohtë. Pastër.
Por e thashë. Dhe fjalia shkoi tamam aty ku kisha synuar.
Anxhela Basha rrinte pranë makinës së kafesë. Na pa kur dolëm. Më vështroi gjatë, me kujdes. Unë u drejtova. U shkëputa nga muri dhe shkova te tavolina ime.
Rreth orës tre, kodi i korrigjuar ishte në ekranin tim. Të shtata gabimet ishin mbyllur. Me rregull. Me mend. Pastër. Arlind Hasani dinte të shkruante mirë, kur donte. Ose kur e kuptonte se dikush do ta kontrollonte vërtet.
Në mbrëmje mbeta vetëm në zyrën bosh. Të gjithë kishin ikur. Monitori përhapte një dritë të kaltër. Pranë tij qëndronte gota me çaj të ftohur. Blloku ishte i hapur te faqja e asaj dite. Shtatë pika. Të gjitha të vijëzuara. Të rregulluara.
E piva deri në fund çajin e ftohtë dhe mendova: a duhej të veproja ashtu? Me kërcënimin e një rishikimi publik? Njëzet e tre vjet kisha ndërtuar emrin tim. Rresht pas rreshti. Natë pa gjumë pas nate pa gjumë. Katërmbëdhjetë nxënës. Një sistem për miliona përdorues. Dhe një djalë me kufje në qafë vendosi se unë isha pastruese. Sepse isha në moshë. Sepse kisha veshur triko. Sepse flokët më ishin thinjur.
Jo. Nuk më vinte keq. Por as lehtë nuk ndihesha.
Kaluan dy javë. Arlindi tani përshëndet. Bën një tundje koke, pa më parë drejt në sy, e nxjerr “mirëmëngjes” mes dhëmbëve, por megjithatë përshëndet. Kodin e dorëzon në kohë. Gabimet u bënë tre, pastaj dy, pastaj një. Po mëson. Në heshtje, pa pyetje, por po mëson. Unë e dalloj nga kodi.
Vetëm te vendi ku pinë duhan — ma tregoi Anxhela Basha, se unë vetë nuk shkoj atje — ai thotë gjëra të tjera. Se unë “po ngre veten mbi kurrizin e të rinjve”. Se “kanë sjellë një teze që po ua nxin jetën të gjithëve”. Se “më parë gjithçka shkonte normalisht, kurse tani kontrollohet edhe presja”. Gjysma e departamentit tund kokën në shenjë miratimi. Janë mësuar të dorëzojnë kod që askush nuk e sheh. Gjysma tjetër hesht dhe punon. Kodi i tyre është bërë më i pastër. Këtë e shoh qartë.
Unë, ndërkohë, çdo mëngjes vij në orën nëntë. Ulem në vendin tim. Hap bllokun. Thinjen pranë tëmthave i kam po aty. Trikoja gri është e njëjta — ajo e ditës së parë dhe e gjithë ditëve pas saj. Pas shpine kam njëzet e tre vite punë. Katërmbëdhjetë nxënës. Tre milionë e gjysmë përdorues që as nuk e dinë se të dhënat e tyre kanë qenë të sigurta, sepse një “teze me bllok në dorë” kontrollonte çdo rresht.
Dhe një pyetje nuk më ndahet.
A e teprova atë ditë, në zyrën e Ramiz Ismailit? Me atë rishikimin publik — ishte gjëja e duhur, apo shumë e ashpër? Në fund të fundit, ai është ende djalë i ri. I papjekur, po, por djalë i ri.
Apo bëra mirë që i vura kufijtë që në fillim: këtu nuk matet mosha, por rezultati?
Ju çfarë thoni?