Ti i solle fëmijët para një porte të mbyllur, sepse vendose vetë se refuzimi im nuk kishte asnjë vlerë.
Krenar Sinani përplasi derën e pasme të furgonit. Punëtorët u futën në kabinë, të lodhur e të bezdisur. Klajdi Elezi mori në heshtje çantën e shpinës nga makina, ndërsa Sara Prifti shtrëngonte lepurushin prej pellushi në kraharor dhe nuk shihte shtëpinë, por të ëmën. Ai vështrim, për herë të parë gjatë gjithë ditës, ia mbylli gojën Dritës.
Kur të tjerët nisën të hipnin sërish në furgon, Eduart Dervishi iu afrua Eriolës.
— Të lutem, mos ta çojmë deri te divorci, — i tha me zë të ulët. — Do t’ia marr çelësin Dritës. Vetëm mos e zmadho më shumë.
— Ti ia dhe çelësin. Ti u premtove shtëpinë. Ti më kërkove ta kapërdija këtë për hir të motrës sate. Çfarë saktësisht nuk duhet ta zmadhoj unë?
— Desha të ndihmoja.
— Me pronën time.
Ai u vrenjt.
— Ti gjithçka e kthen te letrat dhe dokumentet.
— Sepse, kur erdhët “si njerëz”, erdhët me furgon përpara portës.
Eduarti deshi të kundërshtonte, por pranë qëndronte ende polici, ndërsa pas shpine Drita po i kërkonte prapë të paguante gjysmën e punëtorëve. Në atë çast, edhe kundërshtimi iu duk i pavend.
— Do të marr sendet e mia, — tha ai më në fund.
— Sot, nga ora 18:00 deri në 19:00. Në prani të Gerdës. Do ta përgatis listën.
— Tani do më fusësh me orar edhe në shtëpinë time?
— Pas asaj që ndodhi sot, po.
Ai e pa gjatë, sikur vetëm tani po kuptonte se Eriola e dikurshme, ajo që i zbuste sherrnet, nuk kishte mbaruar me fjalë, por me veprime.
Në mbrëmje, Eduarti shkoi në apartamentin e qytetit për të marrë gjërat. Gerda Nushi, kushërira e Eriolës, rrinte në kuzhinë me një bllok shënimesh përpara dhe nuk ndërhynte. Në dysheme ishin vendosur dy çanta: rrobat e Eduartit, një kuti me dokumente, laptopi dhe pajisjet e peshkimit. Eriola nuk ngriti zërin, nuk u kap pas kujtimeve dhe nuk hapi plagë të vjetra. Ajo thjesht i jepte çfarë i përkiste atij dhe shënonte çdo gjë në listë.
— Gerda, a mund të na lësh pak vetëm? — pyeti Eduarti. — Duhet të flas me gruan time.
— Jam këtu si dëshmitare, — u përgjigj Gerda qetësisht.
Eduarti buzëqeshi me ironi.
— Eriola, seriozisht po i fshin të gjitha për shkak të Dritës?
— Jo për shkak të Dritës. Për shkak se ti vendose në vendin tim.
— Mendova se do të më kuptoje.
— Jo, ti nuk mendove. Ti provove nëse do të më shtypje dot apo jo.
Ai uli sytë nga çanta.
— Mami thotë se je bërë e huaj.
— Thuaji Vjosa Lekës se këtë herë ka thënë të vërtetën.
Eduarti mbeti për pak te dera. Dukej qartë se priste atë heshtjen e fundit, atë çastin kur Eriola zakonisht dorëzohej: kur kërkonte të mos ziheshin, propozonte ta shtynin bisedën për nesër, përpiqej të gjente një zgjidhje për të gjithë. Por atë ditë, kompromisi ishte larguar bashkë me furgonin e bardhë, pa shkarkuar asgjë.
— Do ta kthej çelësin e shtëpisë, — tha ai.
— Sot.
— Është te Drita.
— Atëherë merre nga Drita dhe ktheje sot.
Eduarti deshi të shpërthente, por hodhi një sy nga Gerda dhe u përmbajt. Dy orë më vonë, ai dërgoi një korrier me një zarf. Brenda ishte çelësi me varësen e kuqe. Po ai çelës që Drita e kishte tundur para portës sikur të ishte dokument pronësie.
Eriola e fotografoi, e futi në sirtar dhe i shkroi Eduartit vetëm një mesazh: “E mora. Për çdo çështje tjetër — me shkrim.”
Të nesërmen, Drita i nisi një mesazh të gjatë. Shkruante se fëmijët kishin fjetur te gjyshja në shtretër palosës, se Krenar Sinani kishte paguar kot furgonin, se Eriola mund të ishte sjellë “më njerëzisht” dhe ta kuptonte hallin. Në fund kishte shtuar: “Ne nuk po ta merrnim, vetëm donim të rrinim pak.”
Eriola iu përgjigj shkurt, pa egërsi të shtirur: “Në shtëpinë e tjetrit mund të banosh vetëm me pëlqimin e pronarit. Pëlqimin tim nuk e kishe.”
Pas kësaj, Drita nuk i shkroi më.
Në mbrëmjen e 11 qershorit, Eriola shkoi te shtëpia “Mështekna” dhe, pranë pllakëzës së vjetër prej bronzi, vendosi një tjetër: “Hyrja lejohet vetëm me pëlqimin e pronarit.” Pa zbukurime, pa sqarime të gjata. Thjesht që njeriu i radhës me një çelës të huaj në dorë të mos bënte sikur nuk kishte kuptuar.
Shtëpia ishte e pastër dhe bosh nga sendet e të tjerëve. Në kasolle nuk kishte kuti të Krenarit. Në dhoma nuk ishin hedhur thasët e Dritës. Te porta nuk priste më furgon. Eduarti nuk shkruante më me ton urdhërues, ndërsa Vjosa Leka kishte pushuar së telefonuari për t’i folur mbi detyrimet familjare.
Eriola përshkoi oborrin, rregulloi shulin dhe kontrolloi derën. Pastaj u ul në shkallën e verandës dhe hapi listën e punëve: shtegu pranë hyrjes, jargavani te gardhi, rafti në qilar. Punë të zakonshme shtëpie. Ato punë të padukshme që askush nuk i vërente, derisa vendoste papritur se shtëpia, për ndonjë arsye, qenka “e përbashkët”.
Telefoni u ndriçua shkurt. Gerda i shkruante se Drita kishte marrë me qira një shtëpi të vogël në një lagje tjetër. Me para. Pa verandë, pa kopsht dhe pa një pronare të huaj që mund ta detyronte të hapej mënjanë.
Eriola e lexoi mesazhin dhe e futi telefonin në xhep. Nuk ndjeu gëzim. Vetëm një përfundim të thjeshtë e të qartë: jeta e të tjerëve më në fund ishte rregulluar jo me shpenzimet e saj.
Ajo mbylli portën, e kontrolloi edhe një herë shulin dhe hyri brenda. Pas derës mbetën çelësat e huaj, planet e huaja dhe zakoni i vjetër i të tjerëve për të vendosur në vend të saj.
