— Për 600 mijë Lekë?
— Jo për paratë. Për gënjeshtrën. Për atë “mblidhi plaçkat”. Për faktin që edhe tani nuk erdhe për mua, por për rehatinë që kishe më parë.
— Unë të dua.
Eriola hodhi sytë nga buqeta.
— Ti do atë kohë kur unë paguaja faturat, rrija pa zë në tryezë dhe dërgoja para pa bërë pyetje.
— Nuk është e drejtë ta thuash kështu.
— Po të më quanit të mbajtur, ishte e drejtë?
Agimi ngriti kokën menjëherë.
— Unë nuk e kam thënë atë.
— E tha nëna jote. Ti nuk nxore asnjë fjalë. Për mua, kaq mjafton.
Ai e flaku buqetën mbi stolin pranë hyrjes.
— Mirë atëherë, jeto vetëm. Do ta shohim sa do të të zgjasë kjo trimëri.
— Do të më zgjasë.
— Me ato fustanet e tua?
— Po. Me fustanet e mia.
U largua me hapa të shpejtë, thuajse duke vrapuar. Eriola nuk u përkul për t’i marrë lulet. Pas pak, nga pallati doli një fqinje, pa trëndafilat dhe pyeti:
— Janë tuajat?
— Jo, — u përgjigj Eriola qetë. — Dikush ka ngatërruar adresën.
Në shtator e ftuan të mbante një kurs praktik në qendrën e zejeve të qytetit. Grupi ishte i vogël: gra të zakonshme, që donin të mësonin të qepnin për veten. Eriola qëndronte para tyre me metrin e rrobaqepëses rreth qafës dhe, befas, e kuptoi qartë: askush nuk po e pyeste kujt duhej t’i ishte mirënjohëse. Askush nuk i quante punët e saj gjëra pa vlerë. Askush nuk i kërkonte t’i dorëzonte paratë e veta për ëndrrën e dikujt tjetër.
Pas mësimit, iu afrua një grua rreth të gjashtëdhjetave.
— Shpjegoni sikur keni dhënë mësim gjithë jetën.
— Jo, — tha Eriola. — Thjesht kam nisur nga e para shumë herë.
Gruaja buzëqeshi.
— Kjo ndihet.
Atë mbrëmje Eriola bleu një valixhe të re. Nuk ishte e shtrenjtë. Ishte thjesht e fortë, ngjyrë jeshile e errët, me dorezë të rregullt. Të vjetrën, atë gri, nuk e hodhi. E la në depon e Donika Nikollës.
— Le të rrijë aty, — tha ajo. — Më nxori nga një jetë.
Donika qeshi.
— Po kjo e reja, për ku?
— Për udhëtim. Jam regjistruar për një ekspozitë pëlhurash në Elbasan.
— Vetëm?
— Vetëm.
Në tetor, gjykata i ndau pa zhurmë dhe pa skena të mëdha. Agimi erdhi bashkë me Nexhmije Kryeziun. Ajo u ul pranë të birit në korridor dhe bëri sikur nuk e shihte Eriolën. Por sapo Agimi u largua te dritarja, vjehrra u përkul pak nga ajo.
— E kënaqur tani?
— E qetë.
— Agimi është rrënuar krejt prej teje.
— Prej meje, ai vetëm nuk po jeton më me paratë e mia.
— Je grua e pamëshirshme.
Eriola futi pasaportën në çantë.
— Jo. Thjesht nuk jam më e juaja.
Nexhmije Kryeziu deshi të shtonte diçka, por Agimi u kthye. Dukej i zemëruar dhe i humbur njëkohësisht.
— Eriola, po të pyes për herë të fundit. Vërtet nuk do të merremi vesh si njerëz?
— Për çfarë?
— Epo… të paktën të më ndihmosh të mbyll borxhin e makinës. Kemi qenë bashkë kaq vite.
Ajo e pa drejt, pa asnjë dridhje në fytyrë.
— Agim, ti më kërkove 600 mijë Lekë për nënën tënde. Pastaj të dy u përpoqët ta bënit sikur familjen e prisha unë. Tani po kërkon të të shlyej borxhin e makinës. A ke ardhur qoftë një herë vetëm për të kërkuar falje?
Ai uli sytë.
— Të thashë që u nxeha.
— Kjo nuk është falje.
— Çfarë do më shumë?
— Asgjë. Pikërisht këtu është ndryshimi.
Pas divorcit, Eriola doli jashtë. Dita ishte e thatë dhe e freskët. Nuk kishte ndonjë bukuri të veçantë, as muzikë feste, as ndonjë shenjë nga qielli. Ishte thjesht një ditë në të cilën një histori e gjatë mori fund.
Ajo shkoi deri te stacioni, por nuk hipi në autobusin e parë. I telefonoi Donikës.
— Mbaroi.
— Si je?
Eriola pa pasqyrimin e vet në xhamin e stacionit. Flokët gështenjë i kishte mbledhur topuz, pallton e kishte të mbërthyer, ndërsa në dorë mbante valixhen e re jeshile të errët për udhëtimin.
— E qëndrueshme.
— Hajde. Ta shënojmë me çaj.
— Do të vij. Vetëm do kaloj më parë nga punishtja. Kam një porosi që më pret.
— Ti nuk ndreqesh.
— Përkundrazi. Më në fund u ndreqa.
Një javë më vonë, Agimi i dërgoi një mesazh të shkurtër: “Mami thotë se prapë mund ta ndihmoje Elsa Likën. Ajo s’ka faj.”
Eriola e lexoi dhe, për herë të parë pas shumë kohësh, nuk u lodh të gjente përgjigjen e duhur që të mos lëndonte askënd. Shkroi vetëm:
“Paratë e mia nuk zgjidhin më problemet e familjes suaj.”
Pastaj e futi telefonin në çantë.
Në punishte vinte aroma e pëlhurës së re dhe avulli i hekurit të hekurosjes. Mbi tavolinë ishte shtrirë prerja e një fustani blu të errët për një grua që, pas pensionit, kishte vendosur të dilte në skenën e një teatri amator. Eriola kaloi pëllëmbën mbi copë, kontrolloi vijën e shpatullës dhe buzëqeshi.
Jashtë dritares dikush po debatonte me zë të lartë. Në dhomën ngjitur nxënëset qeshnin. Jeta vazhdonte pa Agimin, pa Nexhmije Kryeziun, pa kërkesa për “dërgo urgjent” dhe pa borxhe që nuk i përkisnin.
Eriola ndezi llambën.
Gërshërët iu ulën në dorë me siguri.
Valixhja e vjetër gri mbeti në të shkuarën. Ndërsa 600 mijë Lekët vazhdonin të qëndronin në llogarinë e saj. Jo si hakmarrje. Jo si provë për dikë. Por si mbështetja e heshtur e një gruaje që e dëgjoi të vërtetën në kohë dhe, më në fund, zgjodhi veten.