– Jo për 600 000 Lekë, – tha Drita qetë. – Për gënjeshtrat. Për atë “mblidhi plaçkat”. Për faktin që edhe tani nuk erdhe tek unë, por tek rehatia që kishe humbur.
– Unë të dua.
Drita hodhi sytë nga buqeta.
– Ti do kur unë paguaj faturat, rri pa zë në tryezë dhe dërgoj para pa bërë pyetje.
– Kjo nuk është e drejtë.
– Po ishte e drejtë të më quanit barrë shtëpie?
Iliri ngriti kokën menjëherë.
– Unë nuk e kam thënë atë.
– E tha nëna jote. Ti nuk fole. Për mua, kaq mjafton.
Ai e përplasi buqetën mbi stol.
– Mirë, atëherë jeto vetëm. Do ta shohim sa gjatë do të mbahesh.
– Do të mbahem.
– Me ato fustanet e tua?
– Po. Me fustanet e mia.
Ai u largua me hapa të shpejtë, thuajse duke vrapuar. Drita nuk u përkul ta merrte buqetën. Pas pak, nga hyrja e pallatit doli një fqinje, pa trëndafilat dhe pyeti:
– Janë tuajat?
– Jo, – u përgjigj Drita. – Kanë ngatërruar adresë.
Në shtator e ftuan të mbante një kurs praktik në qendrën e zanateve të qytetit. Grupi ishte i vogël: gra të zakonshme që donin të mësonin të qepnin për vete. Drita qëndronte përpara tyre me metrin e rrobaqepësisë varur në qafë dhe, papritur, kuptoi diçka të thjeshtë: askush nuk po e pyeste kujt duhej t’i ishte mirënjohëse. Askush nuk po ia quante punën gjë pa vlerë. Askush nuk po kërkonte që paratë e saj t’i shërbenin ëndrrës së dikujt tjetër.
Pas mësimit iu afrua një grua rreth të gjashtëdhjetave.
– Ju shpjegoni sikur keni dhënë mësim gjithë jetën.
– Jo, – tha Drita. – Vetëm kam nisur shumë herë nga e para.
Gruaja buzëqeshi.
– Prandaj ndihet.
Atë mbrëmje Drita i bleu vetes një valixhe të re. Nuk ishte e shtrenjtë. Ishte thjesht e fortë, ngjyrë jeshile e errët, me dorezë të rregullt. Të vjetrën, atë grinë, nuk e hodhi. E la në qilarin e Gresa Dushkut.
– Le të rrijë aty, – tha. – Ajo më nxori nga ajo shtëpi.
Gresa qeshi.
– Po kjo e reja ku do të të çojë?
– Në udhëtim. Jam regjistruar për një ekspozitë pëlhurash në Elbasan.
– Vetëm?
– Vetëm.
Në tetor gjykata e mbylli divorcin pa britma dhe pa skena të mëdha. Iliri erdhi bashkë me Teuta Mullisin. Ajo u ul pranë tij në korridor dhe bëri sikur nuk e shihte Dritën. Por kur Iliri u largua drejt dritares, ish-vjehrra u përkul pak nga ajo.
– E kënaqur tani?
– E qetë.
– Iliri është bërë copë për shkakun tënd.
– Jo. Vetëm ka pushuar së jetuari me paratë e mia.
– Je grua e pamëshirshme.
Drita futi pasaportën në çantë.
– Nuk jam. Thjesht nuk jam më e juaja.
Teuta Mullisi deshi të shtonte diçka, por Iliri u kthye. Dukej i acaruar dhe i humbur njëkohësisht.
– Drita, po të pyes për herë të fundit. A nuk do vërtet të merremi vesh si njerëz?
– Për çfarë?
– Epo… të paktën të më ndihmosh të mbyll borxhin e makinës. Kemi qenë kaq vite bashkë.
Ajo e vështroi pa u trazuar.
– Ilir, ti më kërkove 600 000 Lekë për nënën tënde. Pastaj, ti dhe ajo, u përpoqët ta nxirrnit sikur unë e prisha familjen. Tani po më kërkon të paguaj borxhin e makinës. A ke ardhur qoftë edhe një herë vetëm për të kërkuar falje?
Ai uli sytë.
– Të thashë që u nxitova.
– Kjo nuk është falje.
– Çfarë do më shumë?
– Asgjë. Pikërisht këtu qëndron ndryshimi.
Pas divorcit, Drita doli në rrugë. Dita ishte e thatë dhe e freskët. Nuk kishte ndonjë bukuri të veçantë, as muzikë feste, as shenjë nga qielli. Ishte thjesht një ditë në të cilën një histori e gjatë mori fund.
Ajo shkoi deri te stacioni, por nuk hipi në autobusin e parë. I telefonoi Gresës.
– Mbaroi.
– Si je?
Drita pa pasqyrimin e vet në xhamin e stacionit: flokët gështenjë të mbledhur topuz, palltoja e kopsitur, në dorë valixhja e re jeshile e errët, gati për udhëtim.
– Në ekuilibër.
– Eja. Do ta shënojmë me çaj.
– Do vij. Vetëm më parë do kaloj nga punishtja. Kam një porosi që më pret.
– Ti nuk ndreqesh.
– Përkundrazi. Më në fund jam ndrequr.
Një javë më vonë, Iliri i dërgoi një mesazh të shkurtër: “Mami thotë se prapë mund ta ndihmoje Ina Likën. Ajo nuk ka faj.”
Drita e lexoi dhe, për herë të parë pas shumë kohësh, nuk nisi të kërkonte fjalët e duhura për të mos lënduar askënd. Shkroi vetëm:
“Paratë e mia nuk i zgjidhin më problemet e familjes suaj.”
Pastaj e futi telefonin në çantë.
Në punishte vinte aromë pëlhure të re dhe avull hekuri. Mbi tavolinë ishte shtrirë modeli i prerë i një fustani blu të errët, për një grua që pas pensionit kishte vendosur të dilte në skenën e një teatri amator. Drita kaloi pëllëmbën mbi material, kontrolloi vijën e shpatullës dhe buzëqeshi.
Jashtë dritares dikush po debatonte me zë të lartë. Në dhomën ngjitur qeshnin kursistet. Jeta vazhdonte pa Ilirin, pa Teuta Mullisin, pa kërkesat për “transferta urgjente” dhe pa borxhet e të tjerëve.
Drita ndezi llambën.
Gërshërët iu vendosën në dorë me siguri.
Valixhja e vjetër gri kishte mbetur në të shkuarën. Kurse 600 000 Lekët ishin ende në llogarinë e saj. Jo si hakmarrje. Jo si provë për t’i treguar dikujt diçka. Por si një mbështetje e heshtur për një grua që e dëgjoi në kohë të vërtetën dhe, më në fund, zgjodhi veten.