— Po ta kisha nxjerrë testamentin më herët, çfarë do të ndryshonte? Nëna jote do ma kishte kthyer jetën në ferr aq keq, sa të nesërmen do të isha arratisur nga kjo shtëpi. Dhe ti… ti do t’i kishe besuar asaj. Do të bindeshe se unë isha mashtruese. Do të mbetesha vetëm: pa burrë, pa strehë, pa askënd. Prandaj prita. Prita derisa të kisha dikë për të cilin ia vlente të luftoja.
Ajo kaloi pëllëmbën lehtë mbi bark.
— Nuk po luftoja për apartamentin, Marsel. Po luftoja që fëmija im të kishte një jetë të qetë.
Marseli nuk tha asgjë. E dinte se ajo kishte të drejtë. Përnjëherë, gjithë jeta e tij, të gjitha zgjedhjet, iu shfaqën lakuriq në varfërinë e tyre të hidhur. Kishte rrëshqitur gjithmonë me rrymën, i ishte shmangur çdo përgjegjësie, ishte fshehur pas hijes së së ëmës. Dhe tani po shihte përfundimin. Kishte humbur respektin e gruas së vet, e ndoshta edhe respektin për veten.
Të nesërmen, ashtu siç kishte premtuar, Hana Marku telefonoi dajë Besnikun. Nuk hyri në hollësi. I tha vetëm se kishte nevojë për ndihmën e tij. Ai nuk bëri asnjë pyetje. U përgjigj shkurt: “Pas dy ditësh jam aty. Më prit.”
Dy ditët që pasuan u zvarritën nën një heshtje të rëndë. Iliriana Kovaçi nuk doli nga dhoma; vetëm herë pas here dëgjohej kolla e saj e ashpër dhe e inatosur. Marseli shkonte në punë, kthehej, hante darkë pa folur dhe pastaj mbyllej në dhomë. Disa herë u përpoq t’i thoshte diçka Hanës, por fjalët i ngecnin në grykë. E gërryente faji, megjithatë krenaria dhe zakoni i vjetër për t’iu bindur gjithmonë nënës nuk e linin të bënte hapin e parë.
Dajë Besniku erdhi fiks kur kishte thënë. Zilja ra dhe, kur Hana hapi derën, pa në prag një burrë trupmadh, me mjekër, veshur me një xhaketë lëkure të vjetër. Duhej të ishte afër të shtatëdhjetave, por dukej i fortë si një lis i moçëm. Flokët e thinjur i kishte lidhur pas, ndërsa nën vetullat e dendura i shkëlqenin sy të kaltër, të pastër e të ftohtë.
— Mirëmbrëma, bijë, — gjëmoi ai me një zë të thellë, aq sa dukej sikur muret u drodhën. — Tani më trego kush po ma mundon mbesën këtu.
Hyri brenda dhe bashkë me të u fut në apartament një erë pylli, tymi dhe force të vrazhdë burrërore. E la torbën e madhe prej bezeje në dysheme dhe hodhi sytë përreth.
Në atë çast doli nga dhoma Iliriana Kovaçi. Sapo e pa Besnik Rexhën, fryma iu pre.
— Ti… — mezi nxori zë.
— Unë, Iliriana, unë, — tha ai me një buzëqeshje të gjerë. — S’më prisje, apo jo? Epo, erdha. Thashë të shoh si po jetoni pa Kujtimin. Dhe, me sa po shoh… jo edhe aq mirë. Ajri këtu është i ndenjur. Mban erë zili. Edhe ligësi.
Ai shkoi drejt kuzhinës dhe u ul mbi një stol, i cili kërciti rëndë nën peshën e tij.
— Fol tani, Hana. Çfarë ka ndodhur?
Dhe Hana i tregoi gjithçka. Qetë, pa lot e pa klithma. Poshtërimet, sherrin pas sherri, infarktin, testamentin. Besniku e dëgjoi në heshtje, duke tundur kokën herë pas here. Fytyra i errësohej gjithnjë e më shumë. Iliriana rrinte te dera dhe i vështronte me sy që lëshonin shkëndija.
Kur Hana mbaroi, Besniku qëndroi gjatë pa folur, me shikimin nga dritarja.
— E di, Iliriana, — foli më në fund, pa u kthyer nga ajo. — Kur një ari në pyll shënon vendin e vet, e çan trungun me kthetra. Sa më lart të jetë shenja, aq më i madh e më i fortë është ai. Arinjtë e tjerë afrohen, e nuhasin, e shohin. Po e kuptuan se janë më të vegjël e më të dobët, largohen. Nuk nisin luftë kot. Ky është ligji.
Ai heshti pak, pastaj vazhdoi më ashpër:
— Kurse ti, gjithë jetën je përpjekur të ngjitesh më lart se ç’të mbajnë këmbët. Je shtirur më e fuqishme se sa je. Dhe këdo që të ka qëndruar pranë, je munduar ta shtypësh nën vete.
— Kujtimin tim e shkatërrove. Tani i erdhi radha djalit tënd. Por kjo vajzë… — ai bëri me kokë nga Hana. — Kjo është kockë e fortë për dhëmbët e tu. Ajo ka më shumë shtyllë kurrizore se ti. Sepse forca e saj vjen nga e vërteta. E jotja ushqehet me gënjeshtër.
Atëherë Besniku u kthye. Sytë e tij të kaltër shkëlqyen ftohtë, si teh metali.
— Kujtim Tafa më kishte shkruar. I kishte parashikuar të gjitha. E dinte se do të përpiqeshe t’i nxirrje jashtë. Prandaj la testamentin. Ishte e vetmja mënyrë që kishte për të mbrojtur gjakun e vet, vazhdimin e vet. Kurse ti… ti guxove t’i dilje kundër edhe dëshirës së tij të fundit.
— Kjo është punë e saj! — ulëriti Iliriana. — Ajo i ka kurdisur të gjitha! Ajo e mashtroi!
— Mjaft, — e preu Besniku me një ton aq të rëndë, sa Iliriana u drodh. — Mos gënje më. Të paktën tani jo. Humbe, Iliriana. Pranoje.
Në mbrëmje, Marsel Dervishi u kthye në shtëpi.