Madje, po të ishte nevoja, edhe duke mashtruar djalin e saj.
— Melihate Molla, — foli më në fund Arjana Elezi, duke u përpjekur ta mbante zërin të qetë, ndonëse përbrenda i vlonte gjithçka, — unë punoj me regjistrimin e pasurive dhe i shoh çdo ditë pasojat e këtyre “masave paraprake”. Prokura të nxjerra me dredhi, firma të falsifikuara, familje që pastaj përplasen gjyqeve për vite me radhë. Ju deshët ta anashkalonit vetë djalin tuaj, duke i paraqitur noterit dokumente të vjetruara. Kjo nuk quhet kujdes për familjen. Kjo është përpjekje për të marrë pronën e tjetrit duke iu shmangur ligjit.
— Mos guxo të më japësh mend mua! — shpërtheu vjehrra. — Ti ke ardhur këtu dje, ndërsa unë për këtë shtëpi kam sakrifikuar gjithë jetën…
— Mjaft, mami, — e ndërpreu ashpër Dritan Dervishi. — Ky apartament është imi, i regjistruar rregullisht, para dy vitesh. Ti nuk ke asnjë të drejtë të vendosësh për të pa dijeninë time. Dhe fakti që u përpoqe ta bëje këtë me një prokurë, duke përdorur dokumente të pavlefshme, nuk është shaka. Po t’i lindnin dyshime noteres, ajo fare mirë mund ta konsideronte si tentativë mashtrimi.
Melihate Molla ia plasi të qarit. Filloi të thoshte se kishte dashur vetëm të bënte më të mirën, se kishte frikë të mbetej pa asgjë në pleqëri, se trembej mos Dritani “binte nën ndikimin” e gruas dhe e linte nënën pa çati mbi kokë.
— Mami, — tha Dritani më butë këtë herë, duke u ulur pranë saj, — askush nuk ka ndërmend të të lërë pa strehë. Ti ke banesën tënde, është jotja dhe askush nuk po ta kërkon. Por edhe apartamenti im është imi, i Arjanës dhe i Hanës. Nëse ke nevojë për ndihmë, për mbështetje, thuaje hapur dhe unë do të të gjendem gjithmonë. Ama të mashtrosh noterin dhe të përgatitësh letra pas shpinës sime nuk është ndihmë. Është thyerje besimi.
— Nuk desha t’ju tradhtoja, — belbëzonte vjehrra mes lotësh. — Thjesht u tremba. U tremba se do të plakesha vetëm, se nuk do t’i duhesha më askujt.
Duke parë lotët e saj, Arjana ndjeu një përzierje të çuditshme mëshire dhe vendosmërie. Ajo e kuptonte se pas atij veprimi fshihej një frikë e vërtetë: frika nga vetmia, nga humbja e kontrollit, nga ndjesia se një ditë mund të mbetej e tepërt për të gjithë. Por mirëkuptimi nuk e fshinte dot faktin se pikërisht ajo frikë gati sa nuk kishte sjellë një përplasje të rëndë, një mashtrim dhe, ndoshta, procese të gjata gjyqësore.
— Melihate Molla, — tha Arjana, tashmë me një ton më të zbutur, duke u ulur përballë saj, — e kuptoj që keni frikë. Por zgjidhja nuk është t’i merrni djalit pronën me hile. Zgjidhja është të flisni drejt: çfarë doni, çfarë ju shqetëson, nga çfarë trembeni. Nëse keni frikë të mbeteni vetëm, thuajeni. Ne do t’ju ndihmojmë. Dritani është djali juaj, unë jam gruaja e tij, jo armikja juaj. Por besimi fitohet, nuk rrëmbehet me dinakëri.
Vjehrra heshti gjatë, duke fshirë sytë me një shami të zhubrosur. Pastaj tha me zë të ulët:
— Më falni. Vërtet nuk e mendova se nga jashtë dukej kaq e rëndë. Mua më dukej sikur thjesht po sigurohesha, por tani kuptoj se në të vërtetë po përpiqesha t’ia merrja apartamentin djalit tim me mashtrim.
— Mirë që e kupton, — tha Dritani. — Por tani kam një kusht. Ti nuk shkon më kurrë te noterë, avokatë apo agjentë pronash me dokumentet e mia, nëse unë nuk jam vetë i pranishëm. Çdo gjë që duhet rregulluar, e diskutojmë të tre bashkë, hapur, në tavolinë.
— Pranoj, — pohoi Melihate Molla me kokë.
Megjithatë, historia nuk u mbyll aty. Pas asaj që kishte ndodhur, Dritani nuk mund t’i besonte më plotësisht nënës së tij. Javën tjetër, bashkë me Arjanën, ai shkoi te një jurist dhe mori një masë shtesë sigurie: paraqiti pranë Kadastrës një kërkesë që çdo veprim mbi pasurinë e paluajtshme të mos regjistrohej pa pjesëmarrjen personale të pronarit. Kjo e bënte të pamundur kryerjen e ndonjë transaksioni me prokurë, pa miratimin e tij të drejtpërdrejtë dhe pa praninë e tij. Arjana, që e njihte këtë procedurë nga puna, e ndihmoi t’i përgatisnin të gjitha dokumentet brenda një dite.
— Tani jemi më të qetë, — i tha ajo bashkëshortit atë mbrëmje, pasi dosja ishte dorëzuar. — Askush nuk mund të bëjë asgjë me këtë apartament pa ty, edhe po të ketë shumë dëshirë.
— Faleminderit që nuk heshtët atë ditë, — i tha Dritani, duke e përqafuar. — Po të mos e kishe dëgjuar atë bisedë pas perdes, unë s’do ta merrja vesh fare çfarë po luhej, derisa të ishte bërë vonë.
— Më rrëqethet mishi kur e mendoj, — pranoi Arjana. — Në fillim u tremba për diçka krejt tjetër. Mendova se ajo po kurdiste vërtet ndonjë gjë të keqe. Pastaj doli se thjesht donte ta vinte apartamentin në dorë.
— Ndonjëherë kjo “thjesht apartamenti” tingëllon edhe më frikshëm, — buzëqeshi hidhur Dritani.
Marrëdhëniet me Melihate Mollën nuk u bënë të përsosura pas asaj dite. Zakoni i saj për të kontrolluar, për t’u futur në punët e të tjerëve dhe për të dhënë vendime pa u pyetur, u shfaq edhe herë të tjera. Por që nga ajo bisedë, vjehrra nuk guxoi më të vendoste pas shpinës së djalit dhe nuses për fatin e tyre, aq më pak t’i diskutonte planet me komshiet mbi filxhanin e çajit.
Hana Basha u rrit, nisi klasën e parë, dhe në festat familjare të tre — Dritani, Arjana dhe Melihate Molla — përpiqeshin të silleshin me korrektësi, me mirësjellje dhe pa intrigat e dikurshme. Ndonjëherë vjehrra nuk e përmbante dot ndonjë thumbim, por mjaftonte që Dritani të ngryste fytyrën dhe ajo menjëherë ndalej, sikur t’i kujtohej ajo bisedë e rëndë në tryezë.
Ndërsa Arjana, sa herë i kthehej në mendje fjalia që kishte dëgjuar pas perdes së ballkonit — se asaj nuk i kishte mbetur shumë kohë për të jetuar aty — nuk trembej më. Tani e kujtonte me një ironi të hidhur. Në njëfarë mënyre, vjehrra kishte pasur të drejtë: Arjana vërtet për pak sa nuk e humbi çatinë mbi kokë. Vetëm se jo sepse burri donte të ndahej prej saj, por sepse lakmia e dikujt tjetër dhe frika e shfrenuar gati sa nuk shkatërruan atë që ajo kishte ndërtuar me aq mund për tre vjet: shtëpinë e saj, familjen e saj, qetësinë e saj të brishtë, por këmbëngulëse, për të nesërmen.
Dhe tani, kur lante dyshemenë po në atë ballkon, pranë së njëjtës perde me lule, Arjana herë pas here buzëqeshte me vete. Sa mirë kishte bërë që atë ditë nuk ishte mjaftuar me gjysmë fjale, por e kishte dëgjuar bisedën deri në fund, në vend që të dilte dhe të bënte sikur nuk kishte vënë re asgjë. Ndonjëherë heshtja e ruan paqen në shtëpi. Por ndonjëherë, pikërisht heshtja i jep së keqes kohë të rritet aq shumë, sa pastaj nuk mbetet më asgjë për t’u ndrequr.
Ajo e kishte ndarë mendjen prej kohësh: nëse një ditë do t’i duhej të zgjidhte mes qetësisë me çdo çmim dhe së vërtetës, sado e parehatshme të ishte ajo, do të zgjidhte të vërtetën. Sepse një shtëpi e ngritur mbi heshtje dhe lëshime shembet herët a vonë. Ndërsa një shtëpi e ndërtuar mbi ndershmëri, edhe kur ajo dhemb, qëndron gjatë.