— Atë që e bleva me fitimet e biznesit tim, — iu përgjigj Arjana qetësisht, pa e ngritur zërin. — Një apartament me dy dhoma në Tiranë, në zonën e Astirit. Është në emrin tim. Deri tani ka qenë bosh; kisha planifikuar të nisja riparimet. Tani, me sa duket, do ta rregulloj për vete.
Në korridor ra një heshtje aq e rëndë, sa dukej sikur gumëzhinte. Nga kuzhina dëgjohej vetëm pika e ujit që binte rregullisht nga rubineti. Endriti e shihte të shoqen me tmerr në sy. Nexhmija, përkundrazi, e vështronte me një mosbesim të hidhur, të përzier me tërbim.
— Ti… ti paske blerë apartament dhe nuk na paske thënë asgjë?! — nxori me zor Endriti.
— Po pse duhej t’jua thosha? — Arjana ngriti lehtë supet. — Që nëna jote të fillonte menjëherë të mendonte si ta kalonte në emrin tënd? Unë e kuptova prej kohësh se më duhej një vend imi. Një hapësirë ku të mos ndihesha si mysafire e përhershme, që mbahet në shtëpi vetëm nga mëshira.
— Pra, gjithë këtë kohë na ke mashtruar! — fërshëlleu Nexhmija, duke u dridhur nga inati. — Ti… ti qenke gjarpër! Ti nuk paske hyrë kurrë në këtë familje si nuse, paske ardhur vetëm të bësh folenë tënde!
— Jo, — tha Arjana, teksa hapi derën e jashtme. — Ju më keni parë gjithë këto vite si një bankomat. Unë, përkundrazi, desha thjesht të jetoja me njeriun që doja. Por duket se dashuria juaj për mua mbaroi pikërisht në çastin kur unë pushova së qeni e dobishme.
Ajo doli në shkallë. Dera u përplas pas saj dhe e preu në mes britmën therëse të vjehrrës, bashkë me përpjekjet e mjera të Endritit për të belbëzuar ndonjë shpjegim.
Arjana zbriti poshtë, hipi në makinë dhe vuri duart mbi timon. Brenda ishte errësirë dhe qetësi. Jashtë xhamave binte një shi i imët nëntori, i ftohtë dhe i bezdisshëm. Ajo uli sytë te duart e veta, që ende i dridheshin, dhe papritur shpërtheu në lot. Për herë të parë gjatë gjithë asaj mbrëmjeje të gjatë.
Lotët i rrëshqitnin faqeve dhe ajo nuk u mundua t’i fshinte. Nuk po qante për burrin që po linte pas. Po qante për dymbëdhjetë vite të humbura pranë një njeriu që nuk u bë kurrë mbështetja e saj. Për vitet kur kishte besuar verbërisht se familje do të thoshte të jesh bashkë. Në fund kuptoi se “bashkë” quhet vetëm atëherë kur dikush të del përpara për të të mbrojtur. E atë, nuk kishte pasur kush ta mbronte.
Një muaj më vonë u takuan te noteri për të firmosur dokumentet. Endriti dukej i rrënuar: fytyrë e rënë, sy të lodhur, rrathë të errët poshtë tyre. Me sa dukej, jeta me të ëmën, e cila tani e shante ditë e natë pse kishte humbur një “burim ari”, nuk paska qenë aq e lehtë.
— Arjana… ndoshta ta mendojmë edhe një herë? — e pyeti ai me zë të ulët, sapo noteri doli për të printuar letrat. — Kam folur me mamanë. Ajo premtoi se nuk do të sillet më ashtu.
— Është vonë, Endrit, — tha Arjana e lodhur. — Problemi nuk është vetëm ajo. Madje, nuk është kryesisht ajo. Ti nuk dole në krahun tim as edhe një herë të vetme. Asnjëherë, në dymbëdhjetë vjet. Dhe kur e kuptove se po ikja, nuk u frikësove për dashurinë tonë. U trembe për rehatinë tënde. Ti nuk kishe nevojë për grua. Kishe nevojë për dikë që të mos ta trazonte jetën.
Endriti uli kokën. Ai e dinte mirë që ajo po thoshte të vërtetën. Dhe kjo e vërtetë ishte ndoshta gjëja më e hidhur që i ishte dashur ndonjëherë të përpinte.
Dokumentet i nënshkruan në heshtje. Kur doli nga zyra e noterit, Arjana u ul në makinë, ndezi motorin dhe ngriti sytë drejt qiellit gri. Shiu vazhdonte të binte. Megjithatë, asaj iu duk se po merrte frymë më lirshëm. Si të ishte hequr nga supet një barrë e rëndë, që e kishte tërhequr zvarrë përditë pa e kuptuar sa shumë peshonte.
Pas gjashtë muajsh, riparimet në apartamentin e saj përfunduan. Ishte një shtëpi e ndritshme, e bollshme, me dy dhoma, ku çdo gjë ishte bërë sipas shijes së saj, sipas ritmit të saj, sipas jetës së saj. Pa kompromise, pa fjalinë “mamasë nuk i pëlqen kjo ngjyrë muri”, pa shikime qortuese. Ajo qëndronte në mes të sallonit të ri, pinte kafe nga një filxhan i madh qeramike dhe shihte agimin që ngrihej pas dritares.
Telefoni dha një tingull të shkurtër. Ishte mesazh nga ish-kunata, po ajo që dikur mendonte se Arjana “nuk ishte në nivelin e vëllait të saj”:
“Arjana, përshëndetje. Dëgjo, kam menduar shumë këto kohë… Ndoshta takohemi ndonjë ditë? Pimë një kafe. Kam ndryshuar mendim për shumë gjëra. Të them të drejtën, Endriti u tregua budalla që të humbi. Nëna e tij ende zien nga inati, kurse unë… po ta them sinqerisht, në vendin tënd do të isha larguar shumë më herët. Të lumtë që gjete forcë.”
Arjana e mbaroi kafenë, e vendosi filxhanin mbi parvazin e dritares dhe buzëqeshi. Jo sepse kishte nevojë për miratimin e dikujt. Por sepse më në fund e kishte kuptuar: arsyeja e divorcit nuk kishte qenë një grindje, as apartamenti, as vjehrra e ligë. Arsyeja e vërtetë ishte se për vite me radhë ajo kishte mbyllur sytë përballë indiferencës së të tjerëve dhe e kishte quajtur dashuri. Ajo që ndodhi atë mbrëmje ishte thjesht pika e fundit.
E futi telefonin në xhep dhe shkoi të bëhej gati për punë. Biznesi po rritej, planet po zgjeroheshin, ndërsa jeta — për herë të parë pas shumë kohësh — i dukej vërtet e saj. Jo e huaj. Jo e falur. Jo e marrë me qira. E saj.