Gruaja që më kthehej nga xhami ishte me xhup blu, fytyrë të zbehtë dhe çantë të varur në sup. Tridhjetë e katër vjeçe. Dy rrudha të holla mes vetullave. Asgjë që të të mbetej në mendje. E heshtur.
U përkula shumë ngadalë, me kujdes që të mos kërciste asgjë, dhe mora kartën e hyrjes nga komodina. Drejtkëndëshi blu më ra në pëllëmbë i ftohtë, si copë akulli. E futa në xhep. Pastaj, po aq pa zhurmë, rrotullova dorezën e derës dhe dola në sheshpushim. Derën e mbylla pas vetes aq butë, sa nuk u dëgjua as frymëmarrja ime.
Dridhja më kapi vetëm te shkallët. U ula mbi parvazin mes kateve, aty ku zakonisht rrinin adoleshentët e pallatit për të pirë cigare fshehurazi, dhe mbështolla trupin me krahë. Nuk qava. Rrija thjesht e ulur, shikoja bojën e çarë të radiatorit dhe në mendje më sillej vetëm një mendim, i drejtë e i ftohtë si ai parvaz: ata janë të bindur se unë nuk di asgjë. Dhe pikërisht kjo është arma ime e vetme.
Megjithatë, në turn shkova. Ishte e çuditshme: duart vazhdonin të bënin punën e zakonshme, sikur trupi im të mos kishte marrë asnjë goditje. Matja tensionin, vendosja serume, shënoja treguesit në regjistër, i buzëqeshja gjyshes së dhomës së katërt, e cila më thërriste “bijë” dhe më ngatërronte vazhdimisht me njëfarë Nina. Ndërsa në kokë, njëri pas tjetrit, rreshtoheshin fjalë e shifra. Testament. Shitje. Kësti i parë. Pëlqim. Regjistrim në emër të burrit.
Në pushimin e drekës nuk hyra në dhomën e mjekëve për çaj. Dola jashtë, u ula në stolin pranë godinës së spitalit dhe nxora telefonin. Gishtat shkruan vetë në kërkim: “apartament i blerë gjatë martesës i regjistruar në emër të burrit kujt i përket”. Lexova për rreth njëzet minuta, me nxitim, duke përpirë paragrafët, dhe dalëngadalë, nga mjegulla, nisi të shfaqej forma e diçkaje që unë, mesa dukej, e kisha pasur gjithë kohën, por nuk e dija.
Gjëja e parë që kuptova ishte kjo: fakti që apartamenti ishte shkruar në emër të Ledion Osmanit nuk kishte asnjë peshë vendimtare. Asnjë fare. Çdo gjë që bashkëshortët blejnë gjatë martesës konsiderohet pasuri e përbashkët dhe ndahet përgjysmë, pavarësisht se kujt i figuron emri në dokument. Qoftë në emrin e tij, qoftë në timin, qoftë edhe sikur ta kishin regjistruar në emër të maces. Nëse është blerë brenda martesës, atëherë është e përbashkët. Lindita Basha, me atë të sajën “apartamenti është në emrin tënd, pra është yti”, thjesht kishte gënjyer. Ose nuk dinte. Më saktë, dinte shumë mirë, por shpresonte që unë të mos dija.
Pika e dytë doli më e ndërlikuar, por edhe më e rëndësishme. Këstin fillestar e kisha paguar unë, me para personale: nga shitja e apartamentit të gjyshes, që më kishte kaluar me testament para martesës. Dhe paratë e fituara nga shitja e një pasurie që e ke pasur para martesës mbeten pasuri personale. Ato nuk bëhen të përbashkëta vetëm sepse i hedh në një shtëpi të blerë bashkë. Nëse kjo provohej — dhe unë mund ta provoja, sepse diku kisha kontratën e shitblerjes së apartamentit të gjyshes, nxjerrjen bankare ku kishin hyrë paratë, madje i mbaja mend edhe datat — atëherë pjesa ime në atë apartament me dy dhoma nuk ishte gjysma. Ishte më shumë se gjysma. Sepse një pjesë e tij ishte blerë tërësisht me paratë e mia personale, ndërsa e përbashkët ishte vetëm pjesa e mbetur, ajo që u mor me kredi dhe u shlye gjatë viteve të martesës.
Rrija në stol. Përpara meje kaloi një barrelë me dikë të mbuluar me çarçaf; një sanitare po zihej me shoferin e ambulancës. Dhe për herë të parë atë mëngjes ndjeva sikur poshtë këmbëve nuk kisha më baltë. Nuk ishte shpresë e madhe. Ishte diçka më e thjeshtë: tokë e fortë.
Edhe ato treqind mijë Lekë të Lindita Bashës, natyrisht, nuk zhdukeshin. Por treqind mijë janë treqind mijë. Edhe po të llogariteshin si dhuratë vetëm për Ledion Osmanin, dhe jo për ne të dy, prapë ishin pikë uji përballë gati dy milionë Lekëve të mi. Ajo, me siguri, në gjykatë do të thoshte se kishte dhënë një milion, pastaj dy, madje ndoshta se e kishte blerë vetë gjithë apartamentin. Le të fliste. Fjalët nuk qepen dot në dosje si provë. Unë kisha kontratë, nxjerrje bankare dhe data.
Në mbrëmje u ktheva në shtëpi sikur të mos kishte ndodhur asgjë. Vjehrra kishte ikur tashmë; mbi sobë ftohej një tenxhere me supën e saj, për të cilën nuk kisha asnjë nevojë, por që do të më duhej ta haja duke bërë sikur i isha mirënjohëse. Ledion Osmani rrinte para televizorit. Hana Rexha luante në dysheme me plastelinë dhe po përpiqej të bënte një qen, paksa të shtrembër.
— Si shkoi turni? — pyeti ai pa i hequr sytë nga ekrani.
— Si gjithmonë, — i thashë. — I rëndë.
E vështrova nga pas: zverkun e njohur, majën e kokës ku po i dukej një rrallim i lehtë flokësh, dhe u përpoqa të kuptoja kur kishte filluar kjo. Kur kishte pushuar së qeni ai njeriu me të cilin unë isha martuar dhe ishte kthyer në këtë burrë të flashkët, që kërkonte t’ia zgjidhte gjithçka e ëma; një burrë i gatshëm të më nxirrte mua dhe vajzën në një shtëpi me qira, vetëm që të mos përballej me asgjë. Ndoshta kishte qenë gjithmonë i tillë. Ndoshta unë nuk e kisha parë, sepse isha e qetë, e përshtatshme, e padëmshme, dhe ashtu më dukej më rehat.
— Erdhi mami, — tha ai papritur. — Ka sjellë supë.
— E pashë. Falënderoje.
— Po.
Dhe kaq. Asnjë fjalë për ato që kishin biseduar. Ai rrinte aty, ndiqte futbollin e tij, hante patatina, dhe në fytyrë nuk i dallohej as hija më e vogël e faktit që në mëngjes, në kuzhinë, kishte dëgjuar krejt i qetë nënën e vet teksa planifikonte të më linte pa shtëpi dhe, në thelb, të më merrte edhe vajzën. Kjo ishte më e frikshmja: jo komploti, por lehtësia e tij. Sikur të mos kishte ndodhur asgjë.
Shkova në kuzhinë, e hodha supën në një enë plastike, e futa në frigorifer dhe nisa të laja enët. Duart i kisha në ujë të ngrohtë, jashtë dritares po binte errësira, ndërsa Hana Rexha thërriste nga dhoma: “Mami, shiko çfarë qeni!” Unë i përgjigjesha: “I bukur, zemër, vetëm bëja bishtin pak më të gjatë.” Një mbrëmje e zakonshme. Nora Çuko e zakonshme, e heshtur.
Vetëm se brenda meje tashmë kishte nisur të punonte një mekanizëm i padukshëm, që kërciste lehtë dhe numëronte diçka.
Dy javët pasuese i jetova si në dy jetë paralele. Ditën dhe mbrëmjen isha e njëjta Nora Çuko: e urtë, që ngrohte darkën, hekurosja këmishat, nuk bënte pyetje të tepërta. Por në pushime, në turnet e natës, kur reparti binte në qetësi dhe mund të ulesha në dhomën e infermiereve me telefonin në dorë, isha tjetër njeri. Gjeta dosjen e vjetër me dokumente, atë që e kishim hapur kur blemë apartamentin dhe ku unë, nga kujdesi, kisha futur kopje të çdo letre. Ledion Osmani e kishte harruar ekzistencën e saj. Unë jo.
Brenda ishte kontrata e shitblerjes së apartamentit të gjyshes. Data: një vit e gjysmë para se të blinim apartamentin tonë me dy dhoma. Shuma. Ishte edhe nxjerrja bankare, që dikur e kisha printuar “për çdo rast” dhe e kisha kapur në dosje pa e ditur as vetë pse. Paratë e shitjes kishin hyrë në llogarinë time, kishin qëndruar aty katër muaj dhe më pas kishin dalë për këstin fillestar. Gjithçka përputhej. Gjithçka mund të provohej.
Përmes portalit e-Albania kërkova një vërtetim të freskët nga regjistri i pasurive për apartamentin tonë, thjesht që ta shihja me sytë e mi çfarë shkruhej aty. Dokumenti erdhi shpejt. Pronari: Kastriot Tahiri. I vetëm. Barra: kredi hipotekore, e shlyer vitin e kaluar. E pashë gjatë atë rresht, “mbajtës i së drejtës së pronësisë: Kastriot Tahiri”, dhe e kuptova se shpresa e tyre ishte mbështetur pikërisht aty.