— do të doja të sqaroj vetëm një gjë. Sa ishte, konkretisht, pagesa e parë?
Pyetja e zuri pak ngushtë. Për një çast iu prish shprehja e sigurt në fytyrë, por e mblodhi veten shpejt.
— Po si sa? Ishte shumë. Unë kam dhënë pjesën time.
— Sa dhatë saktësisht?
— Nora Çuko, nuk është puna te shifrat…
— Pikërisht te shifrat është, — ia preva unë. — Ju dhatë treqind mijë Lekë. E mbaj mend shumë mirë: ia dorëzuat Ledionit pikërisht këtu, në këtë dhomë, dhe thatë: “Për shtëpinë e re, nga unë, fëmijë.” Treqind mijë. Ndërsa kësti i parë në total ishte rreth dy milionë Lekë. Pjesa tjetër nga doli, mund të ma kujtoni?
Në kuzhinë ra një heshtje e trashë. Më në fund, Ledioni ngriti sytë.
— Pjesa tjetër, — vazhdova unë, pa e ulur zërin, — ishte apartamenti im. Ai i gjyshes. Në Krujë. Ma la me testament dy vjet para se të martoheshim. Unë e shita dhe paratë i futa në këstin e parë të kësaj shtëpie. Pothuajse të gjitha, përveç atyre treqind mijëve që dhatë ju. Kam kontratën e shitblerjes. Kam edhe lëvizjet bankare. Kam datat. Çdo gjë përputhet.
— Edhe çfarë pastaj? — Lindita Basha u mbush me njolla të kuqe në fytyrë, por nuk u tërhoq. — I hodhe, mirë bëre. Apartamenti është në emër të Ledionit. Në regjistër figuron mbiemri i tij.
— Po, është regjistruar në emër të Ledionit, — pranova unë. — Vetëm se kjo nuk e zgjidh punën siç mendoni ju. Shtëpia është blerë gjatë martesës. Dhe pasuria e fituar gjatë martesës konsiderohet e përbashkët, pavarësisht se në emër të kujt është shkruar. Mund të ishte në emër të Ledionit, mund të ishte edhe në emrin tuaj. Kjo është e para. E dyta: paratë që mora nga shitja e apartamentit tim, të fituar para martesës, mbeten pasuri ime personale. Ato nuk u bënë automatikisht të përbashkëta vetëm sepse unë i përdora për banesën tonë. Pra, ajo pjesë e apartamentit më takon mua e plotë. Jo gjysma e saj. E plotë.
Flisja qetë, me një ritëm të matur, sikur po i shpjegoja një pacienti si duhej t’i merrte ilaçet. Pa ulërima. Pa lot. Vetëm po vendosja çdo gjë në vendin e vet, ashtu siç ma kishte sqaruar mua Arjana Begaj.
— Me një llogari fare të përafërt, — përfundova, — në këtë apartament më takojnë jo më pak se dy të tretat. Ndoshta edhe më shumë. Prandaj, në një shtëpi me qira, Lindita Basha, nuk do të shkoj unë. Dhe për të ma marrë Hana Rexhën përmes gjykatës do t’ju duhet një mrekulli e madhe, sepse gjykatat nuk ua japin fëmijët baballarëve pa arsye, kur nëna ka punë të qëndrueshme, banesë dhe asnjë vërejtje nga institucionet përkatëse. Sidomos jo baballarëve që kalojnë gjysmë viti duke menduar si ta nxjerrin gruan nga dera në mënyrën më të leverdishme.
Ledioni ishte zbardhur krejt. Vjehrra ime hapte e mbyllte gojën, pa nxjerrë dot fjalë, si peshk i nxjerrë në breg.
— Ti… ti ke shkuar te juristët? — arriti të thoshte më në fund Ledioni.
— Kam shkuar, — iu përgjigja. — Pse, ishte e ndaluar? Ju të dy i kishit menduar të gjitha paraprakisht. Unë thjesht u përgatita edhe vetë. Ti vetë e the në kuzhinë: sapo ajo të nisë të shkojë te juristët, atëherë fillon gjithçka. — E pashë drejt në sy. — Ja ku filloi, Ledion.
Ai e kuptoi. E kuptoi se unë kisha dëgjuar. Çdo fjalë. Deri te më e fundit. Për letrat e forta, për gruan e heshtur, për barrën, për atë “as bukuri, as shkathtësi”. Ngjyra iu largua nga fytyra edhe më shumë, derisa u bë gri, si çarçafi i një shtrati spitali. Ndërsa Lindita Basha, përkundrazi, u nxeh në fytyrë.
— Kjo është përgjim! — klithi ajo. — Ti ke përgjuar! Kjo… kjo është poshtërsi!
— Poshtërsi është të planifikosh si ta lësh një nënë me fëmijë pa çati mbi kokë, ndërkohë që ajo është në turn dhe shpëton jetë, — thashë po me të njëjtën qetësi. — Unë erdha vetëm të merrja kartën e hyrjes. E kisha harruar mbi komodinë. Dhe dëgjova atë që dëgjova. Nuk u fsheha pas dere për qejf. Thjesht u ndodha në shtëpi në një çast shumë të papërshtatshëm për ju.
U ngrita nga karrigia, mora filxhanin tim dhe e çova te lavamani. E lava ngadalë, e shpëlava dhe e vendosa në tharëse. Lëvizje të zakonshme, të përditshme. Duart nuk më dridheshin. Pastaj u ktheva nga ata.
— Sot nuk kam ndërmend të marr vendime nga inati. As nuk do të bëj skandal, aq më pak përpara Hanës. Por le të merremi vesh qartë: që nga kjo ditë, gjithçka do të bëhet sipas ligjit, jo sipas marrëveshjeve tuaja të kuzhinës. Doni divorc? Në rregull. Por pasuria do të ndahet drejt, me vlerësim, me përcaktimin e pjesës sime. Vajza do të qëndrojë me mua. Dhe nëse ti, Ledion, e mendon më mirë dhe dëshiron të flasim ndryshe, edhe kjo mund të diskutohet. Por si të barabartë. Jo që ju të vendosni për jetën time, ndërsa unë të rri në korridor dhe të mos di asgjë.
Dola nga kuzhina. Pas shpinës mbeti një heshtje e rëndë, e ngjeshur. Vetëm nga dhoma vinte muzika gazmore e një filmi vizatimor dhe e qeshura e Hanës.
Hyra tek ajo dhe u ula në cep të divanit. Ajo u afrua menjëherë pas meje, e ngrohtë, me aromë shampoje fëmijësh.
— Mami, sot nuk je në punë?
— Jo, zemër. Sot e kam pushim.
— Urra! Po do dalim diku?
— Do dalim, — i thashë. — Patjetër që do dalim diku.
E përqafova fort dhe mbeta duke parë nga dritarja. Jashtë, muzgu i dimrit po trashej ngadalë. Në pallatin përballë po ndizeshin një nga një dritat, dhe më shkoi mendja se pas secilës prej atyre dritareve duhej të kishte një kuzhinë tjetër, marrëveshje të tjera, heshtje të tjera, ndoshta edhe britma të tjera. Nuk e dija ende çfarë do të ndodhte më pas. Nuk e dija nëse Ledioni do të ikte pas së ëmës apo do të qëndronte. Nuk e dija nëse do të ndaheshim vërtet, apo do të përpiqeshim të ngjisnim diçka që tashmë ishte çarë deri në thelb. Nuk e dija nëse do të kisha forcë për ndarje pasurie, gjyqe, prova, dokumente, apo në një çast do të lodhesha e do të bëhesha sërish ajo gruaja e heshtur që tund dorën dhe dorëzohet.
Por një gjë e dija me siguri. Nuk do të qëndroja më kurrë në korridor duke dëgjuar si të tjerët vendosnin për fatin tim. Çfarëdo që të vinte më pas, vendimin do ta merrja unë. Ose, të paktën, do të isha brenda në dhomë, ulur në tavolinë, jo pas derës.
Hana më pëshpëriste diçka në vesh për qenin prej plasteline, të cilit më në fund i kishte bërë një bisht të gjatë. Unë ia përkëdhelja flokët dhe mendoja për gjyshen. Për apartamentin e saj të vogël në Krujë, ku mbante erë ilaçesh dhe byrekësh të sapopjekur; për barbarozat mbi parvazin e dritares; për pasqyrën në mur, atë pasqyrë që tani varej në korridorin tim. Gjyshja kishte jetuar gjithë jetën pa zhurmë, pa u dukur, pa ia ngritur kurrë zërin askujt. Dhe kur iku, nuk më la thjesht disa metra katrorë. Më la një mbështetje nën këmbë. Një copë tokë të fortë ku mund të qëndroja, edhe kur të tjerët përpiqeshin të përcaktonin kush isha dhe sa vleja.
Faleminderit, gjyshe, mendova. Ti as nuk e dije sa në kohë erdhi kjo.
Jashtë u errësua krejt. Diku në kuzhinë, Ledioni dhe e ëma flisnin me zë të ulët; nuk kishin më atë sigurinë e mëparshme, fjalët u dilnin të nxituara, të hutuara. Ndërsa unë rrija në divan me vajzën time, në apartamentin ku dy të tretat ishin të miat, dhe për herë të parë pas shumë kohësh nuk ndihesha e heshtur. Ndihesha e qetë. Dhe, me sa duket, këto qenkan dy gjëra krejt të ndryshme.
Nuk e dija çfarë do të sillte e nesërmja. Por, sido që të vinte, unë nuk do ta prisja më në korridor.