Pastaj shpërtheu në të qara. Megjithatë, askush nuk bëri asnjë hap për ta ngushëlluar. Ajo mbeti në mes të sheshpushimit të shkallëve, duke u dridhur nga dënesat. Pas pak, fshiu me vrull lotët dhe e nguli vështrimin te Anxhela, plot urrejtje.
— Ti i ke bërë të gjitha këto. Ti po ma kthen vëllanë kundër meje. Të plas zemra se unë kam shtëpi, kurse ti paguan kredi.
— Nuk kam pse të të kem zili, — iu përgjigj Anxhela me qetësi. — Unë jetoj me nder. Ti jeton mbi kurrizin e nënës sate. Dhe një ditë do të japësh llogari për çdo gjë.
Elvana iku. Por ishte e qartë se nuk kishte ndër mend të dorëzohej kaq lehtë.
Dy ditë më vonë, vjehrra njoftoi se do të paraqitej në gjykatë.
— Jam gati të dëshmoj, — tha ajo me zë të ulët. — Erioni ka të drejtë. Elvana u soll mizorisht me mua. Nëse ekziston qoftë edhe një mundësi për të kthyer diçka, duhet ta provoj. Për hir të tim biri.
Anxhela e pa me habi.
— Çfarë ndryshoi?
Fatime Lufta uli sytë për një çast, pastaj foli ngadalë:
— Pashë si erdhi atë ditë. Nuk më pyeti as si jam, as a më dhemb gjë, as si po jetoj. Kërkonte vetëm të hiqja dorë nga padia. Nuk solli as falje, as para, as ushqime. Vetëm urdhra dhe kërkesa. Atëherë e kuptova se për të unë jam thjesht një gjë e përdorur, që nuk i duhet më.
Erioni iu afrua së ëmës dhe e përqafoi fort.
— Faleminderit, mamë.
— Mos më falëndero, — ajo tundi kokën me hidhërim. — Unë kam faj ndaj teje. Gjithë jetën kam dashur fëmijën e gabuar më shumë se duhej. Ndërsa ti ke qenë gjithmonë pranë meje. Më ke ndihmuar pa fjalë. Dhe unë ia dhashë gjithçka asaj që, pasi dola nga shtëpia e saj, nuk mori mundimin as të më telefononte.
Anxhela nuk tha asgjë. Nuk ushqente ndjenja të ngrohta për vjehrrën, por e kuptonte se gruaja më në fund po hapte sytë.
Seanca gjyqësore u mbajt pas dy muajsh. Nuk ishte e lehtë. Elvana Bushati kishte marrë avokat, i cili përpiqej të bindte gjykatën se Fatime Lufta kishte qenë plotësisht e vetëdijshme dhe kishte hequr dorë me vullnet të lirë nga e drejta për të banuar në apartament. Por Anxhela kishte prova të forta. Ajo paraqiti kopje të bisedave, ku Elvana e kërcënonte nënën: “Po firmose, rri në shtëpi; po nuk firmose, do të të çoj në azil pleqsh.” Dhe prova më e rëndësishme ishte ekspertiza grafologjike. Firma në dokumentin ku hiqej dorë nga e drejta e banimit kishte shenja të dukshme falsifikimi. Më saktë, dukej sikur dikush ia kishte drejtuar dorën gruas së moshuar gjatë nënshkrimit. Ekspertët kishin vënë re vija të lëkundura, të panatyrshme për firmën e saj të zakonshme.
Gjykatësja bëri pyetje njëra pas tjetrës. Elvana nervozohej, ngatërronte fjalët, qante. Por lotët e saj nuk prekën askënd. Ishte e dukshme se po luante rol.
— Kontrata e dhurimit shpallet e pavlefshme, — vendosi gjykatësja. — Apartamenti kthehet në pronësi të Fatime Luftës. Përfituesja e dhurimit detyrohet të paguajë dëmshpërblim për dëmin moral në shumën prej njëqind mijë Lekësh.
Elvana u ngrit menjëherë nga vendi.
— Kjo nuk është e drejtë! Unë humba gjithçka! Nuk kam ku të jetoj!
— Ju i morët strehën nënës suaj, — iu përgjigj gjykatësja ftohtë. — Prandaj sot drejtësia u rivendos.
Pas gjyqit, Fatime Lufta qëndroi në shkallët e godinës dhe vështroi qiellin e zymtë. Nuk fliste. Erioni e mbante nga krahu.
— Po tani? — e pyeti ai.
— Tani do të kthehem në apartamentin tim, — tha ajo. — Vetëm nuk e di në ç’gjendje do ta gjej. Elvana mund ta ketë shkatërruar gjithçka.
Anxhela u afrua.
— Ne do t’ju ndihmojmë me shpërnguljen. Edhe me riparimet, nëse do të duhet.
Vjehrra ktheu kokën dhe e pa nusen gjatë.
— Faleminderit. Edhe pse nuk e meritoj mirësinë tënde.
— Nuk e meritoni, — pranoi Anxhela pa e zbukuruar. — Por jeni nëna e burrit tim. Dhe ne jemi familje. Nuk dua që mes nesh të mbetet vetëm urrejtje.
Për herë të parë pas shumë kohësh, Fatime Lufta buzëqeshi.
— Je grua e mirë, Anxhela. Erioni ka pasur fat me ty.
— Edhe unë kam pasur fat, — tha Anxhela. — Vetëm se nuk do ta lejoj askënd të prishë atë që kemi ndërtuar.
Brenda saj, megjithatë, pakënaqësia ende vlonte. Ajo nuk e kishte harruar ditën kur vjehrra kishte ardhur me valixhe në derën e tyre. Nuk kishte harruar as si e mbronte vajzën, si kërkonte kujdes e përkushtim, sikur të gjithë t’i detyroheshin. Por Anxhela dinte të ishte e drejtë. Dhe tani, përballë saj nuk shihte më një plakë të paturpshme e kërkuese, por një grua të hutuar, që më në fund kishte kuptuar se kush kishte qëndruar vërtet pranë saj.
Një muaj më pas, apartamenti i Fatime Luftës u bë përsëri shtëpia e saj. Elvana u detyrua të largohej dhe mori me qira një dhomë të vogël në periferi. Puna e re nuk i sillte më të ardhurat e dikurshme, ndërsa ajo nuk kishte mësuar ende të kursente. Nga luksi i mëparshëm nuk mbeti asnjë gjurmë. Herë pas here përpiqej t’i telefononte së ëmës dhe t’i qahej për fatin e saj, por Fatime Lufta nuk ia hapte telefonin. Ose përgjigjej shkurt:
— Nuk do t’i zgjidh më unë problemet e tua.
Erioni, më në fund, nisi të merrte frymë më lirshëm. Vazhdonte të punonte si më parë, por tani e dinte diçka të rëndësishme: gruaja e tij ishte gati të dilte përpara për të si mur. Dhe nëna e tij nuk do të lejonte më askënd ta përdorte sipas qejfit.
Fatime Lufta vinte ndonjëherë për vizitë te ata. Sillte byrekë e ëmbëlsira që i bënte vetë. Mësonte dalëngadalë të jetonte pa barrën e fajit ndaj së bijës. Sa herë largohej, e përqafonte Anxhelën më fort se herët e tjera.
— Kam kuptuar gjënë më të rëndësishme, — tha një ditë. — Të afërmit nuk janë ata që vetëm kërkojnë. Janë ata që nuk largohen kur vjen e keqja.
Anxhela nuk iu përgjigj me fjalë. Thjesht e përcolli deri te dera dhe e mbylli pas saj. Në apartament ra sërish qetësia. Por këtë herë ajo qetësi nuk ishte e rëndë. Ishte paqe, ajo paqe që u kishte munguar për muaj të tërë mes grindjeve, lotëve dhe tradhtive.
Erioni iu afrua nga pas gruas së tij, e përqafoi dhe mbështeti mjekrën mbi supin e saj.
— Kishe të drejtë, — pëshpëriti. — Duhej të kishim luftuar që në fillim për tonën.
— Ne luftuam, — tha Anxhela. — Dhe fituam. Sepse ishim bashkë.
Ajo u kthye nga i shoqi dhe buzëqeshi. Përpara tyre ishte jeta: jo e lehtë, me kredi, punë dhe halle familjare. Por tani e dinin sa e shtrenjtë është tradhtia dhe sa forcë ka dashuria kur nuk të lejon të heshtësh përballë padrejtësisë ndaj njerëzve të tu. Dhe mbi të gjitha, e dinin se drejtësia është e mundur. Edhe kur për ta arritur duhet të shkosh deri në fund.