Arben bëri edhe një hap përpara; vetëbesimi që e kishte shoqëruar gjithë mbrëmjen iu ça si një maskë e brishtë, megjithatë ai u përpoq ta mbante zërin në të njëjtin regjistër të sigurt.
— Më falni, por… si e kishit emrin? — pyeti, sikur një formalitet i thjeshtë do t’ia kthente kontrollin e situatës.
— Arjana, — tha gruaja me qetësi. — Arjana Lika.
Emri mbeti pezull mes tyre. Për disa nuk zgjonte asgjë; për të tjerë ra si goditje e papritur. Disa ulën sytë, si të përballur befas me rolin që kishin luajtur dikur, ndonëse ishin përpjekur ta varrosnin në harresë.
Arjana eci ngadalë përpara, pa iu afruar asnjë tavoline. U ndal në mes të sallës — pikërisht aty ku vite më parë qëndronin gjithmonë më të zëshmit, më të sigurtit, ata që vendosnin rregullat e pashkruara. Dikur, ai vend kishte qenë i paarritshëm për të.
— Kam hezituar gjatë para se të vija sonte, — tha ajo. — Pesëmbëdhjetë vjet mjaftojnë për të bindur veten se gjithçka është shuar. Të paktën kështu na pëlqen të besojmë.
Vështrimi i saj rrëshqiti mbi fytyrat përreth. Disa ishin të ngrira nga tensioni, disa shtirreshin të painteresuara, ndërsa të tjerë përpiqeshin të buzëqeshnin, si të ishte një pjesë argëtuese e programit të mbrëmjes.
— Por ka gjëra që nuk treten, — vazhdoi ajo me një ton të qëndrueshëm. — Ato mbeten brenda nesh. Ndikojnë zgjedhjet tona. Na drejtojnë rrugën.
Sara Gjini u ngrit vrullshëm nga karrigia.
— Nëse keni ardhur për të krijuar skenë, — tha ajo ftohtë, — vendi dhe momenti janë krejtësisht të papërshtatshëm.
Arjana e pa drejt në sy, pa asnjë shenjë zemërimi.
— Ti gjithmonë dije të përcaktoje çfarë ishte “e përshtatshme”, — u përgjigj ajo. — Të kujtohet si vendosje kush mund të ulej në bankë me ty dhe kush duhej të zhdukej nga klasa?
Sara hapi gojën, por fjalët nuk i dolën. Kujtime që i kishte quajtur të parëndësishme morën peshë tjetër.
— Nuk jam këtu për të kërkuar ndjesë, — shtoi Arjana. — As për shpjegime. Secili prej jush ka gjetur justifikimet e veta prej kohësh.
Ajo heshti për një çast, duke e lënë qetësinë të bëhej e rëndë.
— Kam ardhur për të dëshmuar se e shkuara nuk e vulos gjithmonë fundin.
Arben buzëqeshi me përçmim të lehtë, në përpjekje për të rimarrë drejtimin e bisedës.
— Dhe çfarë synon të provosh? — pyeti. — Që ke arritur sukses?
Arjana anoi kokën lehtë.
— Suksesi është nocion relativ, — tha. — Ajo që dua të kujtoj është se çdo veprim ka pasoja. Ndonjëherë ato vonojnë, por nuk zhduken.
Nga çanta nxori një dosje të hollë dhe e vendosi mbi tavolinën më të afërt. Askush nuk e preku, por të gjithë e ndiqnin me sy, sikur aty brenda të fshihej një e vërtetë e pakëndshme.
— Këtu ka dokumente, — sqaroi ajo. — Fakte. Dëshmi. Histori që keni zgjedhur t’i harroni.
Ajri në sallë u bë i rëndë, ndonëse dyert ishin të mbyllura prej kohësh.
— Prej vitesh punoj me adoleshentë, — vazhdoi ajo. — Me ata që nuk i dëgjon askush. Me ata që poshtërohen, që thyhen nga talljet dhe indiferenca. E di shumë mirë si përfundojnë këto histori.
Zëri i saj mbeti i qetë, por në thellësi kishte një forcë që i bëri disa të dridheshin.
— Disa prej jush sot janë prindër. Disa drejtojnë ekipe, kompani. Disa e konsiderojnë veten shembull. Unë, ndërkaq, mbaj mend si qeshnit kur m’i grisnit fletoret. Si largoheshit kur më shtynin në korridor. Si heshtnit, kur mjaftonte një fjalë e vetme për ta ndalur gjithçka.
Një burrë pranë dritares u ul ngadalë, duke fshehur fytyrën në pëllëmbë. Një grua në tavolinën tjetër fshiu një lot që i rrëshqiti pa zhurmë.
— Nuk po akuzoj, — tha Arjana me qetësi. — Po them atë që ka ndodhur.
Ajo iu afrua Arbenit; tani i ndanin vetëm pak hapa.
— Folët për majat, — murmuriti ajo. — Për fituesit. E dini çfarë kam kuptuar gjatë këtyre viteve? Lartësia e vërtetë nuk matet nga sa lart qëndron mbi të tjerët, por nga sa njerëz nuk ke shkelur për të arritur atje.
Ngjyra iu zbeh në fytyrë Arbenit; vetëbesimi i tij u copëtua si xham i brishtë.
— Dhe tani? — pyeti ai me zë të ulët.
Arjana hodhi një vështrim të fundit rreth sallës, si për të fiksuar në kujtesë çdo fytyrë.
— Tani do ta mbani mend, — u përgjigj ajo.