Bojë për qerpikët i ishte shpërndarë në faqe, e përzier me pluhurin e rrugës. Iliri nuk tha asnjë fjalë; duart i mbante të shtrënguara mbi timon dhe shikimin të ngulur drejt përpara, sikur donte t’i jepte kohë stuhisë së saj të shuhej vetë.
Kur ngashërimat nisën të rralloheshin, ai foli pa e kthyer kokën nga ajo:
— Qaj sa të duash. Nxirre gjithë ç’ke brenda. Të bën mirë.
Pastaj, me një ton pak më të butë, ndonëse ende të ashpër në thelb, shtoi:
— Për një burrë do ta flakësh jetën? Ku e ke mendjen? Njeriu ka vetëm një jetë. Burra do të gjesh plot. Por një jetë të dytë s’ta jep askush. Po të mos ishe gjallë, nuk do të ndjeje as dhimbje, as poshtërim, as këtë peshë që të mbyt. A më kupton?
Fjalë të thjeshta, pa zbukurime. Megjithatë, në to kishte një sinqeritet të thellë që depërtonte. Diçka në zërin e tij, në atë përkujdesje të papritur, preku një tel të harruar brenda Elvanës. Lotët vazhdonin t’i rridhnin, por frymëmarrja iu qetësua. Ishte sikur terri që e kishte mbërthyer prej kohësh po tërhiqej ngadalë, bashkë me dhimbjen.
Makina la pas rrugën kryesore dhe mori një kthesë drejt një shtegu të qetë me zhavorr. Pas pak u ndal përpara një porte të lartë hekuri të punuar me kujdes. Përtej saj ngrihej një shtëpi e madhe, me çati të errët dhe dritare të ndritshme. Në oborr, gjethet e vjeshtës rrotulloheshin lehtë nga era, duke krijuar një vallëzim të heshtur ngjyrash.
Nga dera doli një grua e shkurtër, me trup të mbushur dhe sy të ngrohtë që i ngushtoheshin kur buzëqeshte. Iliri iu afrua dhe i pëshpëriti diçka. Ajo iu drejtua Elvanës me një zë të ëmbël:
— Mirë se erdhe, zemër. Unë jam Bardha. Hyr brenda, do të ngrish këtu jashtë.
Në timbrin e saj kishte një ngrohtësi që të kujtonte qumështin e nxehtë në një mbrëmje dimri. Për herë të parë pas shumë kohësh, Elvana ndjeu një prekje të vërtetë njerëzore. E ndoqi pa kundërshtim.
Brenda e priti një atmosferë shtëpiake dhe aroma e ëmbëlsirave të sapopjekura. Bardha e uli pranë tryezës prej druri në kuzhinë dhe vuri ujin për çaj. Gllënjka e parë ishte përvëluese, por i dha një ndjesi jete që i kishte munguar. Pas të ftohtit dhe frikës së natës, ajo pije iu duk si bekim. Ende ndihej e humbur, por mirësia e gruas dhe qetësia e shtëpisë po shkrinin akullin që i kishte mbuluar shpirtin.
Pak më vonë, Iliri u kthye me çantën e saj të vjetër në dorë.
— Ja ku e kemi zonjushën tonë të shpërqendruar, — tha Bardha me një buzëqeshje, ndërsa merrte sendet. — Mos u shqetëso, çdo gjë është këtu. Pi çajin, bija ime. Gjërat do të rregullohen.
Në mbrëmje u mblodhën sërish rreth tryezës së kuzhinës. Iliri mbushi filxhanët. Nuk ishte njeri llafazan, por pyetjet e tij ishin të drejtpërdrejta dhe të sinqerta, aq sa të shtynin të përgjigjeshe. Elvana, çuditërisht edhe për veten, nisi të fliste. Fillimisht me ndërprerje, mes lotësh, pastaj gjithnjë e më lirshëm. E shkuara shpërtheu: tradhtia, poshtërimet, vetmia, mendimet e errëta për t’i dhënë fund gjithçkaje. Fjalët i dilnin të çrregullta, por Iliri dhe Bardha e dëgjonin pa e ndërprerë.
Kur heshti, e rraskapitur dhe paksa e turpëruar nga çiltërsia e tepruar, Iliri e vështroi gjatë.
— Mjeku më tha para pak kohësh se koha ime mund të jetë e shkurtër, — foli ai qetë. — Një sëmundje e rëndë. Por unë nuk dorëzohem. Sa jam gjallë, do të jetoj. Çdo ditë është betejë, dhe kjo ka rëndësi.
Elvana u shtang. Vendosmëria e tij e qetë e tronditi thellë. Krahasuar me atë që ai përballej, plagët e saj iu dukën befas më të vogla.
Bardha i shtrëngoi dorën me butësi.
— Edhe mua më ka nxjerrë nga errësira, — tha ajo. — Burri im pinte, më dhunonte, ma ktheu jetën në ferr. Iliri më zgjati dorën. Tani përpiqem t’ia kthej me mirësi.
Elvana mbeti pa fjalë. Prej kohësh askush nuk e kishte dëgjuar me mirëkuptim, pa gjykim. Në kraharor iu ndez një dritë e zbehtë, por e vërtetë. Ndoshta jo gjithçka kishte marrë fund.
Të nesërmen në mëngjes, Iliri pati një kërkesë për të.