…sfond të gjithë atij rendi që ajo ndërtonte me kujdes, lojërat e brendshme familjare dukeshin vulgare — si të përpiqesh të ngresh një urë mbi lumë, ndërsa dikush pas shpine të heq dërrasat dhe e quan këtë “kujdes”.
Në orën gjashtë fikse ra zilja. E gjatë, e vendosur. Ashtu siç e shtypin ata që e konsiderojnë derën thjesht një formalitet.
Era hapi.
Në prag qëndronte Bardha Sinani, me pallto të çelët, e rregullt deri në detaj, me atë shprehjen e zakonshme: “nuk kam ardhur të grindem, por të shpëtoj situatën”. Pas saj, Nard Imeri. Me pamjen e një nxënësi që e kanë çuar te drejtori për të kërkuar falje.
— Mirëmbrëma, — tha Bardha dhe hyri brenda pa pritur ftesë. — Shpresoj të jesh qetësuar.
— Unë nuk qetësohem kur dikush përpiqet të më marrë diçka, — u përgjigj Era me ton të sheshtë dhe mbylli derën. — Hajdeni në kuzhinë. Atje është më e lehtë të flitet hapur.
Nardi ecte pas tyre. Era e vuri re diçka që e goditi: një burrë i rritur, por me shpatulla të mbledhura, sytë poshtë, duart pa vend.
Në kuzhinë, Bardha u ul, hodhi një vështrim rreth e qark — soba, banaku, çajniku i ri.
— E ke sistemuar bukur. Gjithçka solide, — tha ajo. — Të pëlqen rehatia.
— Më pëlqen ajo që fitohet me punë dhe paguhet me djersë, — ia ktheu Era.
Bardha buzëqeshi me atë buzëqeshjen paralajmëruese.
— Era, unë nuk jam armik. Dua që të gjithë të jemi mirë. Të mos ketë ndarje. E kupton që nëse Nardi largohet, për ty do të jetë e vështirë. Një grua vetëm…
— Zonja Bardha, — e ndërpreu Era. — Mos më frikësoni me skenarë. Jam e rritur, punoj, paguaj shtëpinë. E vetmja gjë që do të më rëndonte do të ishte të jetoja sipas rregullave tuaja.
Nardi kolliti lehtë:
— Era, mami thjesht…
— Ka ardhur të marrë vendime, — e plotësoi ajo.
Bardha pohoi, sikur kjo t’i njihte meritë.
— Po. Sepse ju të dy nuk vendosni dot. Njëri hesht, tjetra kafshon. Ndërkohë Taulantit i duhet një strehë.
— Gjejini një shtëpi me qira, — tha Era qetë. — Ju pëlqen të ndihmoni.
— Nuk kemi para të tepërta, — ia preu Bardha menjëherë. — Ti ke.
Era i ngushtoi sytë.
— Ja ku dolëm te thelbi.
Bardha u përkul pak përpara, me atë tonin “njerëzor”, ku çdo fjalë është levë.
— Shtëpia mbetet në familje. Nuk jemi të huaj. Ta regjistrojmë në emër të Taulantit… përkohësisht. Sa të marrë veten. Pastaj e kthen prapë. Është thjesht procedurë.
Nardi u drodh lehtë — si të ishte hera e parë që e dëgjonte këtë formulim.
— Mami… ti the që vetëm do rrinte pak…
— Nard, mos ndërhy, — tha Bardha pa e parë. — Të rriturit po flasin.
Era e shikoi drejt.
— Të rriturit? Nard, ti ku je në këtë bisedë? A po dëgjon?
Ai gëlltiti.
— Ndoshta… për një periudhë…
— “Për një periudhë” është kur dikush vendos valixhen në cep dhe thotë: “Jam mysafir.” — Zëri i Erës ishte i qetë, por i prerë. — Kur flitet për “regjistrim”, nuk është më valixhe. Është skemë.
Bardha ngriti mjekrën.
— Skemë është kur mashtrohet. Ne po flasim hapur. Brenda familjes.
— Brenda familjes nuk përdoret dikush, — tha Era. — Dhe burri im nuk rri si figurant.
Nardi u skuq.
— Nuk jam figurant! Thjesht nuk dua sherr.
— Ti do që gjërat të rrjedhin vetë. Mami të vendosë, vëllai të marrë, unë të pranoj. Kaq.
Ai hapi gojën, pastaj heshti.
Bardha psherëtiu thellë, kaloi në tonin e nënës së lënduar.
— Të kam pranuar si vajzë. Të kam besuar. Mendova se do ishe me Nardin për jetë. Po ti po vendos pasurinë mbi njerëzit.
— Jo, — tha Era. — Unë vendos respektin mbi manipulimin.
— Po nëse Nardi ikën?
— Le të ikë. Por të ikë si burrë, jo si korrier i dëshirave të mamit.
Nardi u ngrit vrullshëm, goditi tavolinën me pëllëmbë.
— Mjaft! Po më ndani më dysh!
Era u çua ngadalë.
— Askush nuk po të ndan. Thjesht nuk je prezent si person. O je bashkëshort, o je djalë në shërbim. Zgjidh.
Edhe Bardha u ngrit.
— Po shkatërron familjen me këto fjalë.
— Familjen e shkatërron përpjekja për t’i marrë tjetrit atë që është e tij, duke e quajtur kujdes, — u përgjigj Era.
Fytyra e Bardhës u zbeh.
— Pra, refuzon?
— Po. Dhe që tani, çdo “dokument”, çdo “firmë”, çdo “ndihmë e vogël” — vetëm pasi ta lexoj vetë. Rresht për rresht. Pa ndërmjetës, Nard.
Ai uli kokën. Bardha u drejtua nga dera.
— Mirë, — tha me zë të ulët. — Por mos mendo se mbaron këtu.
Era buzëqeshi hollë.
— As unë nuk mendoj se sapo ka nisur.
Ditët që pasuan ngjanin me një serial të dobët, por që megjithatë të mban pezull.
Nardi u kthye në versionin “ideal” të vetes. Tepër i kujdesshëm.
Lante enët. Bënte kafe. Fliste butë. Pyeste si kishte kaluar dita. Nuk e linte më telefonin me ekranin poshtë, por filloi të dilte shpesh “për ajër”. Dhe përsëriste të njëjtën frazë:
— Era, ta kalojmë këtë periudhë. Mami shqetësohet. Taulanti… e di si është… i papërshtatur.
Era e dëgjonte dhe mendonte: “shqetësim” është fjalë elastike. Me të justifikohet çdo gjë — nga mungesa e respektit te llogaria e ftohtë.
Të premten, Nardi erdhi me një dosje.
— Duhet të firmosësh disa letra për komunalen, — tha me ton krejt të zakonshëm. — Isha te zyra e shërbimeve, pa firmën e pronarit disa procedura nuk ecin.
Era ngriti sytë nga laptopi.
— Çfarë procedurash?
Ai buzëqeshi lehtë.
— Gjëra teknike. Rillogaritje për matësit, ka ngatërrime.
Ajo mori dosjen. E hapi. Kërkesa, kopje, formularë të ndryshëm. Poshtë — vende për nënshkrim. Nardi sillej pranë saj: herë i jepte stilolapsin, herë kthente faqen.
— Këtu… edhe këtu… dhe këtu.
Era tërhoqi dorën.
— Pse po më nxiton?
— Sepse ka afate, radhë… të lutem, firmosi, pastaj i shohim me qetësi, — foli ai më shpejt.
Ajo e pa me vëmendje, siç nuk e kishte parë prej kohësh. Dhe papritur kuptoi: ai nuk ishte në siklet. Ai ishte i frikësuar. Jo për të — por për planin që mund t’i rrëshqiste nga duart.