Megjithatë, ajo ende nuk e dinte se Besniku nuk do të tërhiqej kaq lehtë. Një javë më pas, në kutinë postare gjeti një zarf të zakonshëm të bardhë. Në cep ishte shkruar adresa e prindërve të tij.
Shkrimin e njohu menjëherë – ishte i Nexhmije Çukos, nënës së Besnikut. E kishte parë në kartolinat e festave që ajo i kishte dërguar dikur, dhe për disa çaste e mbajti zarfin në dorë pa guxuar ta hapte.
Më në fund u ul në tavolinën e kuzhinës, mori frymë thellë dhe e çau me kujdes anën e mbyllur. Brenda kishte disa fletë të mbushura me shkrim të rregullt, të kujdesshëm.
“E dashur Teuta,
Po të shkruaj sepse Besniku është krejt i shpërqendruar. Na tregoi gjithçka – për borxhet, për grindjen tuaj, për largimin tënd. U tronditëm. Por mbi të gjitha na dhemb për të. Nuk fle, nuk ha si duhet, endet nëpër shtëpi dhe flet vetëm për ty.
Ti je vajzë e mençur, e di që ndonjëherë burrat ngatërrohen. Besniku nuk është as i lig, as llogaritar. Thjesht u fut në një situatë që s’dinte ta menaxhonte. Ndoshta edhe ne kemi pjesën tonë të fajit – nuk e mësuam si duhet të sillet me paratë. Por ai të do sinqerisht. Thotë se pa ty nuk e imagjinon jetën.
Të lutemi, fale. Kthehu. Do ta zgjidhim çështjen e borxheve – do të marrim kredi në emrin tonë ose do të shesim shtëpinë e pushimit. Vetëm mos e prish një familje që ende s’ka nisur të ndërtohet. Mendo për dasmën, për fëmijët. Besniku është gati të bëjë gjithçka për ta rregulluar.”
Në fund firmosnin: “Me dashuri, Nexhmije Çuko dhe Petrit Gashi.”
Teuta e lexoi letrën dy herë. Fjalët ishin të buta, pothuajse përkëdhelëse, por nën to ndiente të njëjtin këmbëngulje që kishte përjetuar me Besnikun. “Mos e shkatërro familjen.” Sikur fajin ta mbante ajo, jo ai që kishte fshehur të vërtetën dhe kishte bërë plane pas shpine.
E vendosi letrën mbi tavolinë dhe u ngrit të përgatiste kafe. Duart nuk i dridheshin më. Brenda saj kishte qetësi – vendimi ishte pjekur tashmë.
Të nesërmen mori në telefon Nexhmije Çukon. Numrin e kishte ruajtur prej kohësh; dikur kishin shkëmbyer mesazhe për receta gatimi.
— Alo? Teuta? — zëri i gruas u drodh, i mbushur me shpresë.
— Përshëndetje, zonja Nexhmije. Mora letrën tuaj. Ju falënderoj që gjetët kohën të më shkruani.
— Bijë, faleminderit që telefonove! Besniku do të gëzohet pa masë…
— Ju lutem, më dëgjoni deri në fund, — e ndërpreu me qetësi Teuta. — Nuk po telefonoj për t’u kthyer. Dua të jem e qartë, një herë e përgjithmonë.
Në anën tjetër ra heshtje.
— Besniku më fshehu borxhet. Nuk ishte harresë. Ai kishte menduar t’i shlyente me paratë e mia pas martesës. Kjo nuk është gabim i vogël, është mashtrim. Unë nuk ndërtoj dot një jetë mbi gënjeshtër.
— Por ai është penduar! — zëri i Nexhmijes u ngrit. — Të gjithë gabojmë, Teuta. Je e re, s’i kupton këto gjëra…
— I kuptoj shumë mirë, — tha ajo me vendosmëri. — Dashuria pa respekt nuk mjafton. Dhe respekti mungoi. Edhe përpjekja për të më bindur përmes jush… kjo është presion.
— Ne nuk po të bëjmë presion! Thjesht shqetësohemi për djalin!
— E di. Dhe më vjen keq që ai po kalon vështirësi. Por jeta ime është përgjegjësia ime. Nuk mund t’ia dorëzoj dikujt që nis gjithçka me kontroll dhe llogari të fshehta.
Pas një heshtjeje të gjatë, gruaja psherëtiu rëndë.
— Mirë… si të duash. Ne menduam se po bënim më të mirën.
— E vlerësoj që u përpoqët, — u përgjigj Teuta. — Por ju lutem, përcillini Besnikut që të mos më kontaktojë më. As drejtpërdrejt, as përmes jush. Është vendim përfundimtar.
Mbylli telefonin dhe ndjeu zemrën t’i rrihte fort, jo nga frika, por nga lehtësimi. Kufijtë ishin vendosur.
Pas asaj dite, Besniku nuk u shfaq më. As mesazh, as telefonatë. Me sa duket, prindërit ia kishin përcjellë fjalët. Teuta e fshiu nga lista e kontakteve, nga rrjetet sociale, mblodhi sendet që ai kishte lënë në apartament. Rrobat dhe librat e tij i futi në një kuti dhe i çoi për dhurim. Jo nga inati, por sepse nuk donte më kujtime që e tërhiqnin pas.
Kaloi një muaj. Jeta e saj rifilloi ritmin e zakonshëm, por ajo vetë ishte ndryshe. Mbrëmjeve nuk priste më askënd të kthehej nga puna; u regjistrua në një kurs fotografie që e kishte shtyrë prej kohësh. Fundjavave takonte shoqet ose shkonte te prindërit jashtë qytetit. Xhoana Nushi vinte shpesh; pinin verë dhe bisedonin për gjithçka.
— Po shkëlqen, Teutë, — i tha një mbrëmje Xhoana. — Ke tjetër dritë në sy. Më e qetë.
Teuta buzëqeshi lehtë.
— Dikur mendoja se lumturia ekziston vetëm në çift. Tani e kuptoj që fillon nga vetja. Kur askush nuk të dikton si të jetosh apo ku t’i shpenzosh paratë.
Në punë mori ngritje në detyrë dhe një rritje page. Hapi një llogari kursimi vetëm për vete dhe nisi të planifikonte një udhëtim në Europë. Prej kohësh ëndërronte të shihte Parisin në pranverë.
Një mbrëmje, duke shëtitur në park, takoi rastësisht Klajdi Elezin, shokun e vjetër të universitetit. Qeshën me kujtimet e dikurshme dhe ai e ftoi për kafe — pa ngarkesë, pa pritshmëri. Ajo pranoi. Jo për të nisur menjëherë diçka të re, por sepse e ndjeu se donte.
Nuk kishte nxitim. Koha përpara ishte e saja.
Gjashtë muaj më vonë, Teuta qëndronte në ballkonin e apartamentit të saj me qira — të njëjtin, por tani krejtësisht të ndjerë si të vetin. Në dorë mbante një filxhan çaji, ndërsa përballë shndrinin dritat e qytetit. Mendoi për rrugën që kishte përshkuar: nga fejesa plot plane, te ndarja që dukej si fundi i botës, e deri te kjo qetësi e thellë.
E kuptoi se kontrolli financiar kishte qenë vetëm sipërfaqja. Thelbi ishte mungesa e respektit për zgjedhjet dhe pavarësinë e saj. Po të kishte pranuar atëherë transparencën e detyruar dhe justifikimet, kërkesat do të shtoheshin dita-ditës.
Tani e dinte sa vlen liria e saj. Dhe nuk kishte ndërmend ta falte.
Teuta ngriti sytë nga qielli i mbushur me yje dhe buzëqeshi. Jeta vazhdonte — e ndritshme, e lirë, plot mundësi. Dhe kjo ishte dhurata më e madhe që mund t’i kishte bërë vetes.