…në Shqipëri dhe jashtë saj.
— Dhe, ajo që ka më shumë peshë në këtë moment, — shtoi ai me zë të matur, — disa parcela toke brenda qytetit tonë.
M’u errësuan sytë për një çast. Gjithçka më dukej si një skenë e sajuar keq.
— Një minutë… doni të thoni se gjyshi im ka qenë milioner? Atëherë pse jetonte në atë kasolle të rrënuar?
Rexhep Rrota bashkoi duart mbi tavolinë.
— Sepse e urrente shfaqjen. Thoshte gjithmonë: “Paraja do heshtje, lumturia do thjeshtësi.” Kishte frikë se pasuria e ekspozuar do t’ju dëmtonte ju ose nënën tuaj. Çdo gjë e ruajti për ty. Priste të rriteshe, të krijoje familje me një burrë që do të të meritonte.
Ai ndaloi, më pa drejt në sy.
— Duke folur për burra që meritojnë… Agim Dushku ishte i informuar për familjen ku po martoheshe. U interesua seriozisht për Salajt.
— Ishte në dijeni?.. — pëshpërita.
— Plotësisht. Dhe të ka lënë diçka që ai e quante “dhuratë të vonuar”. E sheh këtë numër kadastral? — tregoi me stilolaps një rresht në dokument. — Parcela në rrugën Qendrore, nr. 12.
Zemra më ra në fund të kraharorit.
— Aty ndodhet autosalloni i vjehrrit tim…
— Pikërisht. Gjyshi yt e bleu truallin pesë vite më parë përmes një shoqërie ndërmjetëse. Familja Sala është thjesht qiramarrëse. Kontrata mbaron pas dy javësh. Ai nuk e rinovoi qëllimisht. Vendimin e la në dorën tënde. Nëse ti nuk firmos marrëveshje të re, ligji u jep atyre tridhjetë ditë kohë për të hequr ndërtesat dhe për të liruar territorin.
Nuk nxirrja dot zë. E gjithë perandoria e tyre, ajo pasuri e bujshme që e tundnin si flamur, mbështetej mbi tokën e një “plaku të heshtur me xhup të vjetër”.
— Skënder Sala e di këtë? — arrita të pyes.
— Jo. Ai është i bindur se pronari është një korporatë e madhe nga Tirana. Prej një muaji përpiqet të lidhet me ta. Është i tensionuar: pa atë sallon, praktikisht falimenton. Kreditë e tij varen nga qarkullimi i atij biznesi.
Mora dosjen. Duart më dridheshin, por jo nga frika. Ishte një dridhje tjetër — si një rrymë force që më përshkonte.
— Ju falënderoj, zoti Rrota. Besoj se e di ç’do të bëj.
— Edhe diçka, — buzëqeshi lehtë ai. — Agim Dushku më kërkoi t’ju kujtoja dollinë e tij në dasmën tuaj, kur të vinte dita të vendosnit për fatin e Salajve.
Dola jashtë. Zhurma e qytetit ishte po ajo, por për mua tingëllonte ndryshe. Nuk isha më hija e përkulur në qoshe. Diçka kishte ndryshuar brenda meje. Nuk isha më miu që struket — isha bërë mace, e lirë të ecte sipas vullnetit të vet.
Në mbrëmje u ktheva në shtëpi. Mentor Zylyftari ishte shtrirë në divan, i zhytur në ndeshjen e futbollit.
— E pra? E mbylle punën e trashëgimisë? — hodhi ai pa më parë. — Të la gjë ndonjë mal me ar? Mjafton të ndërronim tapetet në atë gërmadhën tënde?
E pashë gjatë.
— Më shumë sesa mendon, Mentor. Shumë më tepër.
— Mirë, ma trego më vonë. Nesër jemi për darkë te prindërit. Babai është në hall me biznesin, është bërë nervoz si qen i tërbuar. Duhet ta mbështesim. Vishu si duhet. Dhe mos e hap temën e gjyshit, mos ua prish oreksin.
— Mos ki merak, — i thashë qetë. — Këtë darkë nuk do ta humbas për asgjë.
Vila e Salajve na priti me të njëjtin ftohtësi të zakonshme. Shërbëtorja ma mori pallton me dy gishta, sikur të ishte leckë e përdorur. Në sallon ndihej një tension i trashë. Skënder Sala ecte para e mbrapa, me puro në dorë, ndonëse Afërdita Dervishi nuk e duronte dot erën e duhanit brenda.
— Nuk përgjigjen fare! — shpërtheu ai. — Dy javë kanë mbetur nga kontrata! Nëse nuk firmoset zgjatja, banka na ngrin llogaritë. Humbasim përfaqësinë!
— Skënder, qetësohu, — murmuriste Afërdita, duke rregulluar vargun me perla. — Kush do të refuzonte paratë tona? Thjesht po rrisin çmimin. Do paguajmë juristët, do sistemojmë ndonjë gjë, dhe gjithçka rregullohet.
Sapo hymë, fytyrat e tyre u zbukuruan me buzëqeshje të sforcuara.
— Ja ku erdhën të rinjtë, — tha Ornela Bushati, duke lëvizur disa revista mbi tavolinë. — Prapë me atë trikon gri, a? Ke vendosur modën “zi i përhershëm”? Ah, po… gjyshi. E shite më në fund kasollen e tij? Ne po mendojmë të bëjmë një festë me temë fshati. Do na hynin në punë ndonjë samovar i vjetër.
— Samovarë ka, — iu përgjigja e qetë, duke u ulur. — Por nuk janë në shitje.
— Çdo gjë ka çmim, zemër, — qeshi me përbuzje Bukurie Qafoku. — Varet nga shuma. Edhe pse ti s’ke shumë njohuri për çmimet. Je mësuar me gjëra falas.
Darka vazhdoi si zakonisht: biseda për investime, për blerje luksi, për dështimet e të tjerëve. Unë isha aty vetëm si dekor, si provë e “zemërgjerësisë” së tyre.
— Mentor, — iu drejtua papritur Skënderi të birit, — e zgjidhët punën e makinës me Lenën?
— Po, babi. Këmbëngul të mos e çojë për skrap.
— Marrëzi, — preu ai shkurt. — Lene, dëgjo një njeri me përvojë. Të mbash atë hekurishte kushton më shumë se të marrësh taksi çdo ditë. Gjyshi yt duhet të ketë qenë dorështrënguar dhe pa vizion, që mbahej pas asaj rrangalleje. Gjenet janë kokëforta, por përpiqu t’i kapërcesh. Oborri ynë nuk është vendgrumbullim mbetjesh.
Vendosa pirunin mbi pjatë. Zhurma metalike jehoi mbi tavolinë.
— Gjyshi im, Skënder Sala, nuk ishte koprrac, — thashë me zë të prerë. — Ai ishte investitor.
Në tryezë ra një heshtje e rëndë. Pas një sekonde, Bukurie Qafoku shpërtheu në një të qeshur të mbytur që u përhap nëpër dhomë si një thumbim i hollë.