— Ç’lidhje ka kjo tani? — u përgjigj ai, duke ngritur kokën me padurim.
— Ka shumë lidhje. Prit pak. Ta rikujtojmë bashkë. Ishte në festën e kompanisë, apo jo? Atëherë më the se s’kishte asgjë serioze, vetëm disa kërcime, pak flirt. Pastaj unë gjeta dy bileta teatri në xhepin tënd. Të kujtohet si betoheshe se ishte hera e parë dhe e fundit?
Lavdrimi shtrëngoi buzët.
— Pse duhet ta gërmojmë të shkuarën?
— Pastaj erdhi Gerda Gjini, praktikantja. Të kujtohet lokali “Monpëlje”? Akullorja me luleshtrydhe? Edhe atëherë më the se ishte një çast dobësie, një marrëzi kalimtare…
— Eriola…
— Po udhëtimi yt i punës në Pogradec? — ajo vazhdoi sikur të mos e dëgjonte fare. — Si quhej ajo atje? Apo as emrin s’ia mësove?
— Mjaft!
— Jo, nuk mjafton! — lotët i rrëshqitën faqeve pa i kërkuar leje. — Sepse unë i mbaj mend të gjitha, Lavdrim. Çdo herë. Çdo grua. Çdo gënjeshtër. Më kujtohet si ktheheshe në shtëpi, si më përqafoje, si më premtoje se do ndryshoje, se më doje vetëm mua…
— Të dua vërtet, — tha ai, duke u përpjekur t’i kapte dorën.
— Dashuri? — ajo e tërhoqi dorën me vrull. — A quhet dashuri të mashtrosh? Të tradhtosh? Të poshtërosh?
— Nuk doja që gjërat të shkonin kështu…
— E di çfarë më ka vrarë më shumë? — ajo fshiu sytë me pëllëmbë. — Jo tradhtitë. Por fakti që ti gjithmonë ktheheshe. Dhe unë gjithmonë të falja. Më bindje se gjithçka ishte në rregull. “Ti je grua e mençur”, më thoje. Sa herë e kam dëgjuar atë fjali?
Lavdrimi uli kokën pa folur.
— Dhe unë të besoja, — vazhdoi ajo me zë të dridhur. — Mendoja se duhej të isha e urtë, të duroja, të shpëtoja familjen me çdo kusht. E di sa herë më ka thënë nëna jote: “Eriola, burrat kështu janë, rëndësi ka që kthehen në shtëpi”?
— Mami vetëm…
— Vetëm më mësoi të jem e përshtatshme. Një grua që gëlltit çdo gjë, që fal gjithçka dhe në fund ndihet fajtore. Por unë nuk dua më të jem as e mençur, as e përshtatshme. Nuk dua të shtirem sikur nuk po ndodh asgjë.
Lavdrimi u ngrit dhe filloi të ecte nëpër kuzhinë.
— Po familja jonë? Shtatëmbëdhjetë vjet bashkë nuk janë pak. Kemi vajzën, miqtë e përbashkët, zakonet tona…
— Zakone, — përsëriti ajo me ironi. — Po, zakone. Ti je mësuar të tradhtosh, unë jam mësuar të fal. Çfarë familjeje model, apo jo?
Në mendje i erdhi koha kur, pas atij udhëtimi në Pogradec tre vjet më parë, kishte shkuar fshehurazi te një psikologe. Nuk e përballoi dot më. I kishte thënë Lavdrimit se kishte takim te estetistja.
“Pse e falni?” e kishte pyetur gruaja me flokë të thinjura, duke e parë mbi syze.
“Sepse e dua,” ishte përgjigjur Eriola pa hezitim.
“A jeni e sigurt që është dashuri dhe jo frikë nga vetmia?”
Atëherë ishte zemëruar, ishte ngritur dhe kishte dalë pa e dëgjuar deri në fund. Tani, ato fjalë i kumbonin në kokë si një kambanë alarmi.
— E di, Lavdrim, — tha ajo ngadalë, — unë të kam dashur vërtet. Me gjithë shpirt. Të kujtohet si u njohëm?
Ai buzëqeshi me nostalgji.
— Si jo. U pengove në trotuar dhe të kapa para se të rrëzoheshe…
— Dhe më përmbyte me kafen tënde, — ia ktheu ajo. — Pastaj më çove në një lokal për çokollatë të nxehtë, që të më kërkoje falje. Atëherë ishe ndryshe. I sinqertë. I vërtetë.
— Jam i njëjti njeri.
— Jo. Tani je si një aktor që e ka luajtur aq gjatë rolin, sa ka nisur ta besojë vetë. Rolin e burrit shembullor që “lejohet” të ketë ca dobësi të vogla.
Në korridor u dëgjua dera që u përplas. Majlinda Curri u kthye nga puna. Prej pesë vitesh jetonte me ta, që kur kishte humbur bashkëshortin.
— Pse rrini në errësirë? — tha ajo, duke ndezur dritën. — Lavdrim, paske ardhur? Sollë byrekë të freskët…
U ndal sapo pa fytyrën e skuqur nga lotët të Eriolës.
— Ç’ka ndodhur? Prapë debat? Eriola, moj bijë, sa do vazhdojë kjo? Je grua e zgjuar…
— Mami, të lutem, — ndërhyri Lavdrimi me bezdi.
— Si të mos flas? — u ndez ajo. — A s’kam të drejtë? Eriola, pse e rëndon veten kot? Edhe nëse ka bërë ndonjë gabim të vogël…
— Të vogël? — Eriola qeshi me një të qeshur të thyer. — Zonjë Majlinda, a e dini që djali juaj ka lënë shtatzënë një vajzë njëzet vjet më të re se ai?
Fytyra e së moshuarës u zbardh.
— Çfarë fjalësh janë këto? Si guxon…
— Si guxoni ju ta justifikoni çdo herë? “Burrat kështu janë”, “gruaja duhet të jetë e mençur”, “rëndësi ka të kthehet në shtëpi”… Kështu e rritët?
— Mos guxo të më akuzosh! — shpërtheu ajo. — E kam rritur vetëm, pa baba!
— Dhe e rritët me bindjen se i lejohet gjithçka! Se…
— Boll! — Lavdrimi goditi tryezën me grusht. — Mos e ofendo nënën time!
— Po mua? Mua mund të më poshtërosh? — pyeti ajo qetë, me një qetësi që therte.
Heshtja mbushi kuzhinën. Dëgjohej vetëm tik-taku i orës së vjetër në mur, ajo që numëronte vitet e martesës së tyre. Shtatëmbëdhjetë vite tradhti, falje dhe iluzionesh.
Eriola u ngrit ngadalë në këmbë.
— Jam lodhur. Lodhur duke falur, duke kuptuar, duke heshtur. Nuk dua më të jetoj kështu. Do të kërkoj divorcin.
— Çfarë?! — shpërthyen të dy njëzë…