— Opsioni i parë… — vazhdoi Teuta Kastrati me një ftohtësi therëse — si themeluese e vetme e kompanisë, të largoj nga puna menjëherë, pa asnjë qindarkë dëmshpërblim. Dhe me pasoja të plota për emrin tënd dhe për historikun e kredive. Opsioni i dytë… — ajo preku lehtë çantën — një dosje e plotë me “arritjet” e tua që përfundojnë në zyrat e tatimeve dhe në polici. Zgjidh vetë. Ke kohë deri nesër.
Luan Basha u mbështet pas në karrige, si të ishte goditur në gjoks. Në atë çast e kuptoi sa thellë ishte futur në kurthin që vetë kishte ngritur, duke u mbështetur verbërisht te durimi i pafund i së ëmës. Ajo kurrë më parë nuk e kishte kundërshtuar hapur; zakonisht mjaftohej me aludime të holla.
— Luan… — pëshpëriti Gresa Nikolla me zë që i dridhej.
— Mjaft, mos fol, — ia preu ai thatë, duke u shmangur prej saj.
Me lëvizje të ngadalta, Teuta nxori nga çanta një dosje të mbështjellë me kujdes. E vendosi mbi tavolinë, e mbuloi me pëllëmbë dhe me thonjtë e kuq trokiti lehtë mbi karton.
— Ka mjaftueshëm brenda që institucionet përkatëse të tregojnë interes të madh për ty, — tha ajo, duke e parë drejt në sy.
Shikimi i Luanit u zbeh. Në fytyrën e tij u lexua hutim i pastër. Tradhti? Nga e ëma? Një skenar të tillë nuk e kishte parashikuar kurrë.
Teuta e mori sërish dosjen, e futi në çantë dhe u ngrit.
— Faleminderit për vizitën, Luan, — tha me një mirësjellje të ftohtë, sikur po mbyllte një takim biznesi. — Dhe… suksese me pasurinë e paluajtshme.
Doli pa nxitim.
Kaluan disa ditë.
Si zakonisht, Teuta u ndal përpara derës së njohur dhe shtypi zilen. Nga brenda u dëgjua një britmë e gëzuar fëmije.
— Zemra ime! — buzëqeshja i çeli në fytyrë pa vetëdije.
Derën e hapi nusja, Hana Basha. Dukej e lodhur, me hijet e theksuara poshtë syve, por u përpoq të buzëqeshte ndërsa e ftonte brenda.
— Babaaa! Babaaa! — vogëlushja flokëartë u hodh si fllad pranvere drejt gjyshes.
— O dritë e syve të mi! — e ngriti Teuta në krahë, duke e puthur në faqe dhe duke thithur aromën e pastër të flokëve të saj. — Sa je rritur! Qenke bërë zonjushë e fortë!
— Dalim shëtitje, gjyshe? — pyeti Hana e vogël, duke u shkëputur nga përqafimi.
— Për këtë kam ardhur, — pohoi gjyshja. — Vetëm vishu mirë këtë herë, jo si dje, kur era desh të të merrte fustanin.
— Po! Po! — thirri vajza dhe vrapoi drejt korridorit.
Teuta u kthye nga Hana. Vështrimi i saj i mprehtë kapi menjëherë fytyrën e zbehtë dhe rrathët e errët nën sytë e saj.
— Si je, Hana? Në humor për festa, apo ende në modalitetin “mbijeto edhe një ditë”? — pyeti me një butësi që fshihte një dozë ironie të lehtë.
— Keq… shumë keq, — u përgjigj ajo, duke hapur duart në shenjë pafuqie. — Të them të drejtën, ndihem si në fund të një gremine.
Teuta hyri në sallon pas saj dhe ndaloi. Pamja ishte tronditëse. Dollapët ishin boshatisur pothuajse krejt, përgjatë mureve qëndronin kuti kartoni e çanta të mbushura, ndërsa në dysheme ishin grumbulluar rroba e sende në rrëmujë. Rrezet e pluhurosura të diellit që kalonin mes perdeve e bënin kaosin edhe më të dukshëm.
— Qenka një revolucion i vërtetë këtu, — tha ajo me gjysmë zëri. — Shpresoj të mos jenë mbetjet e iluzioneve të një jete të lumtur familjare.
— Edhe unë u shtanga, — psherëtiu Hana, duke vënë dorën në ballë. — Sikur s’kam jetuar këtu shtatë vjet, por kam mbledhur sende për një muze absurditeti. Çdo qoshe më kujton ndonjë marrëzi.
— Marrëzi e kujt? — e pyeti qetë Teuta, por nëntekstin e kuptonte kushdo.
— Mos më detyro ta them me zë të lartë, — ia ktheu Hana me një lëvizje dore. — Po mundohem të rregulloj gjithçka, por ndihem si Sizifi. Vetëm se guri im janë kravatat e vjetra të Luanit dhe ëndrrat e mia të thyera.
— Të paktën ti po hap vend për diçka të re, — u përgjigj Teuta thatë. — Edhe ajri i pastër është fillim.
— Po shkoj ta vesh vajzën, se përndryshe do t’i ketë futur çizmet në duar, — tha Hana dhe u nis.
— Prit pak, — e ndali Teuta me ton të butë, por vendimtar.
Hapi çantën elegante dhe nxori disa dokumente të palosura me kujdes.
— Merre. Është koha t’i shohësh. Që të mos mbeten më iluzione.
Ia zgjati letrat dhe u drejtua nga mbesa për ta ndihmuar me pallton.
Hana i mori mekanikisht. Sytë i rrëshqitën mbi rreshta pa kuptim. Pastaj ndaluan. Lexoi sërish. Ngjyra iu zhduk nga fytyra. Gishtat iu shtrënguan mbi fletë, duke i rrudhur. Lotët filluan t’i rridhnin pa zë.
Si në gjendje mjegulle, u afrua te Teuta, që po i mbyllte kopsat e palltos së vogëlushes. E përqafoi fort, duke mbështetur fytyrën në shpatullën e saj.
— Mami… faleminderit… — pëshpëriti me zë të copëtuar. — Nuk e dija… isha e verbër…
— Mami? — pyeti vajza e habitur, duke parë herë njërën, herë tjetrën. — Gjyshja është mami?
— Po, zemra ime, — tha Hana mes lotësh, duke fshirë faqet me dorë. — Edhe gjyshja është nënë. Më e sigurta nga të gjitha.
Teuta i ledhatoi shpinën me butësi.
— Askush nuk do ta prekë mbesën time, — tha qetë, por me vendosmëri të hekurt. — As ty. Askush s’ka të drejtë të helmojë jetën tuaj. Këto letra janë prova. Tani je e mbrojtur.
Hana mori frymë thellë, duke u përpjekur të qetësohej.
— Nuk di si të të falënderoj… për gjithçka.
— Epo, a është gati skuadra e çlirimit? — tha Teuta papritur me një ton më të lehtë, duke thyer tensionin. — Dielli shkëlqen, era është e freskët. Kushtet ideale për një shëtitje strategjike dhe një akullore taktike.
— Urraaa! Akullore! — brohoriti vajza.
Hana buzëqeshi mes lotësh. U afrua te një nga kutitë, e hapi dhe nxori një arush pelushi të vjetër, por të pastër — shoku besnik i së bijës.
E mbajti për një çast në dorë dhe tha me një buzëqeshje të hidhur:
— E di, mami, ky është i vetmi “burrë” në këtë shtëpi që nuk më ka gënjyer kurrë. Një kalorës prej pelushi, por besnik.
— Specie e rrallë, — ia ktheu Teuta me një sarkazëm të lehtë. — Ruaje fort. Nganjëherë besnikëria prej pelushi vlen më shumë se ajo njerëzore.
Hana e vendosi arushin në një raft të liruar. Rrezet e diellit që depërtonin përmes perdes së hollë ranë mbi të, duke e ndriçuar si simbol të një ngrohtësie të vërtetë — asaj që nuk blihet dhe nuk tradhtohet.