Ilir Marku u hodh me nxitim drejt verandës, gati sa nuk u pengua pas një shisheje bosh rakie të rrokullisur në pllaka. Fytyra i ishte mbuluar nga njolla të kuqe, ndërsa duart i dridheshin lehtë — nga frika prej nënës apo nga ankthi përballë gruas, as ai vetë nuk do ta kishte dalluar. U afrua me vrull pranë tryezës, duke u përpjekur të bëhej pengesë mes Arjana Osmanit dhe tasit të mallkuar me sallatë.
— Arjana, mos guxo! — klithi ai me një zë që iu hollua në fund. — Çfarë po bën? Ka njerëz në tavolinë! Vëre tasin poshtë!
Arjana e pa gjatë, pa i lëvizur qerpikët. Në sytë e saj nuk kishte as inat, as lëndim — vetëm një ftohtësi e kthjellët, pothuaj përçmuese, si kur vështron një insekt të shtypur në prag. Ngadalë, me një lëvizje të matur, e anoi enën prej qeramike. Masa e rëndë e sallatës, e mbushur me majonezë, rrëshqiti me një zhurmë të qullët mbi mbulesën e njollosur, duke spërkatur mëngën e fustanit të Vjollca Çukos.
Heshtja që pasoi ishte e trashë. Vetëm gumëzhima e një mize të ngopur mbi mishrat e prerë guxonte ta çante atë qetësi të ngrirë.
— Je në rregull nga mendja? — shfryu vjehrra, duke shkundur copat e patates nga gjoksi i saj i fryrë. — Bashkim, shikoje pak! Kjo është e çmendur! Hedh ushqimin përtokë! Ne vijmë me respekt, e ajo na trajton kështu… E pabesë!
— Mami, prit pak! — Iliri e kapi Arjanën nga bërryli dhe e tërhoqi drejt cepit të shtëpisë, larg syve të pangopur të të afërmve.
Ajo nuk bëri rezistencë, por ia hoqi dorën me një lëvizje të prerë, sikur prekja e tij ta ndotte. U ndalën pranë tubit të ujërave të shiut. Iliri merrte frymë me vështirësi; prej tij vinte era birrë e lirë dhe paniku.
— Arjanë, po e tepron, — pëshpëriti ai, duke hedhur sytë nga veranda ku po shpërthente murmurima e indinjuar. — Nuk bëhet kështu. Janë njerëzit e mi. Xhaxhai Bashkim ka pirë, s’mund të ngasë makinën. Ku t’i çoj tani, në këtë orë? Le të gjejmë një zgjidhje. Le të rrinë sonte, qetë, do t’i shtrij në dysheme, s’do marrim as çarçafë shtesë. Nesër në mëngjes, të betohem, largohen. Të lutem, mos më turpëro para familjes.
Arjana e vështroi dhe nuk pa burrin me të cilin ishte martuar tre vjet më parë. Para saj qëndronte një masë pa formë, që përpiqej të merrte trajtën më të rehatshme për këdo tjetër.
— Ti po e turpëron veten, Ilir, — tha ajo qetë. — Sepse i solle këtu pa më pyetur. Sepse lejon që nëna jote të sillet si zonjë shtëpie në kuzhinën time. Dhe sepse tani po ankohet në vend që të marrësh përgjegjësi.
— Çfarë përgjegjësie? — shpërtheu ai. — Ç’të bënë? Hëngrën, pinë… kaq! Ç’të dhemb ty? Je drejtoreshë tani, lëviz me makinë të shtrenjtë. T’u ngatërrua në fyt një copë djathë?
— Nuk është çështje djathi. Është çështje pushtimi. Po i dëgjon çfarë flasin?
Nga veranda vinin zëra të dehur, të shfrenuar.
— Shiheni si sillet zonjusha qytetare! — bërtiste një hallë me flokë të djegur nga permanentja. — Përmbysi sallatën! Në kohën tonë do ta kisha rrahur mirë për këtë! Iliri është i butë, prandaj ajo e shkel me këmbë. Gruaja mbahet në fre, jo i jepen çelësat e vilës!
— Ashtu! — ia priti një zë mashkullor. — Kur vjen paraja shpejt, të humbet mendja. Shtëpi të tillë nuk e blen me rrogë të ndershme. S’na sheh si njerëz. Mos u shqetëso, Vjollcë, do ta vëmë në vijë. Nesër do ta çojmë të hapë brazdat në kopsht, t’i bjerë mendjemadhësia.
Arjana buzëqeshi lehtë dhe i hodhi një vështrim Ilirit, i cili tashmë ishte skuqur deri në veshë dhe shikonte tokën.
— I dëgjove? — tha ajo. — Kanë nisur të planifikojnë riedukimin tim. Sot kopshti, nesër do të vendosin se si do ta përdorin edhe shtëpinë.
— Janë të pirë, — belbëzoi ai. — Nesër do jenë ndryshe. Të lutem, duroje sonte. Për mua. Nëse i nxjerr tani, nëna s’ma fal kurrë. Do më mallkojë.
— Nëse nuk i nxjerr, unë nuk do të kem më jetë këtu, — ia preu ajo. — Këtu vij për pushim, jo për të argëtuar njerëz që më fyejnë.
Ajo iu afrua edhe më shumë. Zëri i saj u bë i thatë, i prerë si degët në fundvjeshtë.
— Dëgjo me kujdes. Është ora katër e pasdites. Ti dhe “familja” jote keni saktësisht njëzet minuta për t’u futur në makina dhe për t’u larguar. Një taksi deri në qytet kushton dy mijë lekë. Nëse xhaxhai yt s’ka para, jepja ti. Nëse s’ke, kërkoja nënës.
— Po sikur të mos pranoj? — u përpoq ai të drejtohej, por qëndrimi i tij dukej i brishtë. — Është edhe e imja kjo vilë. Jam burri yt!
— Në letra, kjo pronë është vetëm në emrin tim. E blerë me kursimet e mia para martese. Ti këtu je mysafir. Dhe si mysafir po sillesh keq.
Arjana mori frymë thellë. Ndjeu si këputej brenda saj filli i fundit që e lidhte me të.
— Ose ata largohen tani, ose largohesh ti me ta. Mbledh gjërat e tua, hip në atë “Logan”-in e ndryshkur me xhaxha Bashkimin dhe shkon te nëna jote. Dhe mos u kthe më as këtu, as në apartamentin tonë. Çelësat e shtëpisë do t’i lësh mbi tavolinë.
Iliri mbeti i ngrirë, me gojën hapur. Ai priste britma, dramë, përplasje pjatash — por jo këtë qetësi akulli.
— Po më përzë? Për shkak të mamit? Për disa hellë me mish? Arjanë, je në vete? Kemi pesë vjet bashkë!
— Jo për hellët. Por sepse zgjodhe të jesh djali i bindur, jo bashkëshorti im. I lejove të më poshtëronin në shtëpinë time. Zgjedhja është e jotja. Koha nisi.
Ajo u kthye dhe u drejtua sërish për në verandë. Kur u shfaq, bisedat u shuan për një çast, por jo për shumë. Vjollca Çuko, duke fshirë gjurmët e majonezës me një pecetë, po përgatitej për një tjetër sulm verbal.
— Hë pra, u morët vesh? — tha me ironi kur Arjana ngjiti shkallët. — E kuptoi burri yt kush komandon? Ulu tani, pi një gotë për dënim, sa jam me humor. Dhe sill një pirun të pastër, se me këtë s’hahet.
Arjana nuk reagoi. U ul në karrigen prej thurje përballë tyre, kryqëzoi krahët dhe priti. Sytë i mbajti mbi Ilirin, i cili po ngjitej shkallëve ngadalë, si të ecte drejt një gjyqi. Në atë çast po vendosej gjithçka për të, dhe nga lëvizjet e pasigurta të syve e dridhja e buzëve dukej qartë se ai ishte gati të tradhtonte këdo, mjaft që vetë të mos mbetej pa strehë.